Đưa kỹ năng số đến gần người dân vùng cao

Long Quảng là xã miền núi của thành phố Huế, có gần 86% dân số là đồng bào dân tộc Cơ Tu. Địa bàn rộng, dân cư phân bố không tập trung, trong khi khả năng tiếp cận công nghệ và các tiện ích số của một bộ phận người dân còn hạn chế. Đây cũng là một trong những địa bàn mà việc phổ cập kỹ năng số đòi hỏi cách làm trực quan, dễ hiểu, dễ thực hiện và phù hợp với điều kiện thực tế.

Tại Long Quảng, tinh thần “Bình dân học vụ số” được cụ thể hóa bằng phương châm gần dân, sát dân, hướng dẫn trực tiếp và “cầm tay chỉ việc”. Lực lượng đoàn viên, thanh niên phối hợp với Công an xã đến tận khu dân cư, hướng dẫn người dân từng thao tác trên điện thoại thông minh như tạo và sử dụng tài khoản ngân hàng, tích hợp tài khoản an sinh xã hội trên ứng dụng VNeID, thực hiện dịch vụ công trực tuyến và khai thác các tiện ích thiết yếu trên môi trường số.

Những thao tác tưởng chừng đơn giản đối với người thường xuyên sử dụng điện thoại thông minh lại là kỹ năng mới với một bộ phận người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Vì vậy, việc được hướng dẫn trực tiếp ngay tại địa bàn dân cư không chỉ giúp người dân dễ tiếp cận, dễ thực hành mà còn tạo tâm lý yên tâm, tự tin hơn khi sử dụng các nền tảng số.

Chia sẻ sau khi được đoàn viên, thanh niên hướng dẫn, ông A Lăng Aphứt, người dân thôn A Rơng, xã Long Quảng, cho biết trước đây ông từng thử chuyển tiền, sử dụng VNeID và một số ứng dụng trực tuyến nhưng chưa nắm rõ cách thực hiện nên thường e ngại, lo thao tác sai hoặc gặp phải các hình thức lừa đảo trên không gian mạng.

Đoàn viên, thanh niên xã Long Quảng triển khai mô hình “Cà phê chuyển đổi số”, hỗ trợ người dân tiếp cận các kỹ năng số.

“Được các cháu đoàn viên, thanh niên trực tiếp hướng dẫn và thực hành ngay trên điện thoại, tôi thấy các thao tác dễ hơn và tiện lợi hơn. Chỉ với vài bước là có thể chuyển tiền, thanh toán tiền điện, nước, đăng ký hồ sơ điện tử… Qua đó giúp tôi chủ động, tự tin hơn khi sử dụng điện thoại thông minh và các nền tảng số phục vụ cuộc sống”, ông A Lăng Aphứt chia sẻ.

Theo Bí thư Đoàn Thanh niên xã Long Quảng, với đặc thù là xã miền núi, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm gần 86% dân số, việc phổ cập kỹ năng số cho người dân không thể thực hiện trong ngày một, ngày hai mà cần sự thường xuyên, kiên trì, cùng những phương thức gần gũi, phù hợp với điều kiện và nhu cầu thực tế của địa phương.

Từ yêu cầu đó, mô hình “Cà phê chuyển đổi số” được triển khai như một cách làm linh hoạt, thân thiện. Không gian này tạo điều kiện để người dân vừa giao lưu, trao đổi, vừa được đoàn viên, thanh niên trực tiếp hướng dẫn những kỹ năng số thiết yếu, giải đáp các vướng mắc trong quá trình sử dụng ứng dụng, nền tảng số và dịch vụ công trực tuyến.

Từ những buổi hướng dẫn gần gũi như vậy, mỗi người dân có thêm một kỹ năng số; mỗi thao tác được thực hiện thành thạo lại mở thêm một cánh cửa để tiếp cận các dịch vụ, tiện ích của xã hội số.

Sát cơ sở, sát nhu cầu thực tế

Đằng sau mỗi con số của Chiến dịch “Mùa hè số” không chỉ là những lượt hỗ trợ, mà còn là những câu chuyện cụ thể về sự thay đổi trong nhận thức, kỹ năng và thói quen của người dân. Một tài khoản được tạo thành công, một hồ sơ được thực hiện trực tuyến, một ứng dụng được sử dụng thành thạo… đều là những bước tiến nhỏ nhưng thiết thực trên hành trình hình thành công dân số.

Đặc biệt, việc đưa kỹ năng số đến tận cơ sở đã góp phần thu hẹp khoảng cách trong tiếp cận công nghệ giữa các khu vực, giúp người dân ở nông thôn, miền núi có thêm cơ hội tiếp cận và thụ hưởng những tiện ích mà chuyển đổi số mang lại.

Sau 40 ngày triển khai chiến dịch, những con số ghi nhận cho thấy rõ tinh thần xung kích, trách nhiệm của lực lượng đoàn viên, thanh niên thành phố Huế. Cụ thể, 2.562 lượt đoàn viên, thanh niên đã hỗ trợ 23.006 lượt người dân đăng ký tài khoản an sinh xã hội trên VNeID; 1.350 lượt đoàn viên, thanh niên hỗ trợ 2.412 lượt người dân cập nhật tài khoản định danh điện tử mức độ 2; 2.565 lượt đoàn viên, thanh niên hỗ trợ 14.959 lượt người dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến; 2.559 lượt đoàn viên, thanh niên hướng dẫn 16.880 lượt người dân tích hợp, sử dụng Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID. Bên cạnh đó, 2.367 trường hợp được hỗ trợ cập nhật thông tin phục vụ lấy mẫu ADN thân nhân liệt sĩ.

Đoàn viên, thanh niên hỗ trợ người dân cập nhật tài khoản định danh điện tử.

Theo Bí thư Thành đoàn Huế Nguyễn Thanh Hoài, thực hiện kế hoạch 55 ngày cao điểm triển khai Chiến dịch “Mùa hè số” năm 2026, các cấp bộ Đoàn thành phố đã đồng loạt thành lập, duy trì các đội hình thanh niên tình nguyện, phát huy vai trò xung kích của tuổi trẻ trong hỗ trợ người dân tiếp cận công nghệ, sử dụng dịch vụ công trực tuyến và các nền tảng số.

Điểm nổi bật của chiến dịch là các hoạt động được triển khai theo hướng sát cơ sở, sát nhu cầu thực tế của người dân. Đoàn viên, thanh niên không chỉ hướng dẫn tại các điểm tập trung mà còn chủ động đến từng địa bàn, từng nhóm đối tượng để hỗ trợ; đồng thời phối hợp chặt chẽ với chính quyền cơ sở và các lực lượng chức năng triển khai những nội dung thiết thực, phù hợp với đặc điểm từng địa phương.

“Thời gian tới, các cấp bộ Đoàn thành phố Huế sẽ tiếp tục duy trì, phát huy hiệu quả các đội hình thanh niên tình nguyện hỗ trợ chuyển đổi số; nhân rộng những mô hình hay, cách làm hiệu quả, nhất là các mô hình gần gũi, thiết thực với người dân. Qua đó, tiếp tục nâng cao kỹ năng số cho đoàn viên, thanh niên và người dân, góp phần đưa các tiện ích số đến gần hơn với cộng đồng”, Bí thư Thành đoàn Huế Nguyễn Thanh Hoài cho biết.

Từ những kết quả bước đầu, “Mùa hè số” không chỉ là một chiến dịch cao điểm mà còn tạo thêm động lực hình thành và duy trì những thói quen số trong cộng đồng. Khi người dân có thể tự thực hiện một dịch vụ công trực tuyến, chủ động sử dụng VNeID, tiếp cận các tiện ích về y tế, an sinh xã hội trên môi trường số, chuyển đổi số cũng từng bước đi vào đời sống bằng những giá trị cụ thể, thiết thực.

Điều đáng ghi nhận là hành trình ấy không bắt đầu từ những công nghệ xa vời mà từ những thao tác rất gần gũi: một tài khoản được tạo lập, một ứng dụng được cài đặt, một thủ tục hành chính được thực hiện trực tuyến hay một tiện ích số được sử dụng thành thạo. Mỗi thao tác nhỏ được tích lũy sẽ góp phần hình thành sự chủ động, tự tin của người dân trong môi trường số.

Từ những thao tác đầu tiên trên chiếc điện thoại thông minh đến sự chủ động sử dụng các dịch vụ số, hành trình ấy đang được viết tiếp bằng sự kiên trì, nhiệt huyết và trách nhiệm của tuổi trẻ Huế. Trong hành trình đó, màu áo xanh tình nguyện tiếp tục trở thành hình ảnh gần gũi, đồng hành cùng người dân, góp phần đưa chuyển đổi số đến từng gia đình, từng địa bàn, để những tiện ích của xã hội số thực sự hiện diện trong đời sống hằng ngày.

Ngọc Minh