Tranh cãi về khả năng luận tội

Tổng thống Donald Trump hôm 22.4 tuyên bố Quốc hội không thể luận tội ông vì ông không “cản trở công lý” và cũng chẳng thông đồng với Nga trong cuộc bầu cử tổng thống 2016. “Chỉ có những tội danh nghiêm trọng và hành vi sai trái mới dẫn đến luận tội. Tôi không phạm bất cứ tội danh nào cả, không thông đồng, không cản trở công lý. Vì thế, Quốc hội không thể luận tội tôi” - Tổng thống Donald Trump tuyên bố.

Ông chủ Nhà Trắng có phản ứng trên sau khi xuất hiện làn sóng kêu gọi luận tội nhà lãnh đạo Mỹ từ nhiều thành viên đảng Dân chủ. Họ cáo buộc ông cản trở công lý bằng cách can thiệp vào cuộc điều tra của Công tố viên đặc biệt Robert Mueller. 

Báo cáo của công tố viên Mueller được công bố trước đó xác nhận, các đặc vụ Nga đã tìm cách can thiệp bầu cử Mỹ năm 2016 để giúp Tổng thống Donald Trump đánh bại ứng cử viên đảng Dân chủ khi đó là bà Hillary Clinton, thông qua việc xâm nhập vào tài khoản thư điện tử của bà. Mặc dù “minh oan” cho Tổng thống Trump khi khẳng định nhóm tranh cử của ông không thông đồng với Nga trong cuộc bầu cử năm 2016 và không đề cập tới việc ông chủ Nhà Trắng cản trở công lý, bản báo cáo dài 448 trang của Công tố viên đặc biệt Robert Mueller lại dẫn ra nhiều trường hợp cho thấy ông Trump đã cố gắng ngăn chặn cuộc điều tra. Tuy nhiên, công tố viên Mueller không xác nhận việc Tổng thống Trump có phạm tội cản trở công lý hay không mà cho rằng, Quốc hội sẽ là cơ quan ra quyết định về việc này. Đáng chú ý, báo cáo này còn nhấn mạnh Quốc hội có thể tiếp tục điều tra Tổng thống Donald Trump.

“Các hành động được đề cập trong bản báo cáo cho dù có phạm tội hay không cũng là cảnh báo nghiêm trọng về Tổng thống Mỹ. Rõ ràng, ông Mueller muốn Quốc hội cân nhắc các kết quả và tác động. Nếu Công tố viên đặc biệt tìm thấy chứng cứ giải tội cho Tổng thống, ông ấy đã nói ra. Nhưng ông ấy lại không làm vậy mà để vấn đề đó lại cho Quốc hội Mỹ”, hạ nghị sĩ Adam Schiff, Chủ tịch Ủy ban Tình báo Hạ viện Mỹ nói trong cuộc phỏng vấn với Fox News hôm 21.4. Cũng viện dẫn nội dung trên, một ứng viên Tổng thống tiềm tàng của Đảng Dân chủ - bà Elizabeth Warren cho rằng đây cần là vấn đề cần được Quốc hội thảo luận trong vài tuần tới.

Lợi bất cập hại

Tuy nhiên, một số lãnh đạo của Đảng Dân chủ, trong đó có Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi, cho rằng, tiến hành luận tội Tổng thống vào thời điểm ngay trước cuộc bầu cử 2020 là hành động thiếu khôn ngoan và có thể “phản tác dụng về chính trị”. Trong thư gửi các thành viên Đảng Dân chủ hôm 22.4, bà Pelosi kêu gọi tập trung vào việc tìm kiếm bằng chứng về các cuộc điều tra nhằm vào ông Trump, thay vì tiến hành luận tội nhà lãnh đạo này.

Trong cuộc phỏng vấn tờ The Washington Post, bà Pelosi cho biết: “Luận tội sẽ gây ra sự bất đồng lớn trong nước, trừ phi phải có một lý do thuyết phục, mạnh mẽ và đến từ lưỡng đảng. Tôi không nghĩ là chúng ta nên đi theo hướng này vì sẽ gây chia rẽ đất nước. Và ông ấy (Tổng thống Trump) không đáng bị như thế”. Bà viện dẫn tiến trình luận tội Tổng thống Bill Clinton tại Hạ viện năm 1998 đã diễn ra rất mệt mỏi: “Thật khủng khiếp đối với đất nước”.

Cùng quan điểm trên, Chủ tịch Ủy ban Tư pháp Hạ viện, Hạ nghị sĩ Jerry Nadler cũng cho rằng dù “rõ ràng” là Tổng thống Trump đang cản trở công lý, nhưng “việc luận tội là một chặng đường dài”. Phát biểu với đài ABC, ông Nadler cho biết trước bất kỳ tiến trình luận tội nào, các nghị sĩ sẽ cần thuyết phục người dân Mỹ rằng các thành viên Quốc hội “không phải đang tìm cách lật ngược kết quả của cuộc bầu cử trước”.

Bản thân ê kíp của Tổng thống Donald Trump cũng hiểu rằng, phe của ông Trump sẽ “rất có lợi” nếu ông bị đưa ra luận tội vào thời điểm này. Trong cuộc phỏng vấn với New York Daily News hôm 22.4, luật sư riêng của Tổng thống Trump - Rudy Giuliani nói rằng ông không hy vọng Quốc hội sẽ mở các phiên luận tội Tổng thống, nhưng nếu viễn cảnh đó thực sự xảy ra thì đây sẽ lợi thế chính trị “trời cho” đối với ông Trump. Ông Giuliani nói thêm rằng Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi ý thức được các rủi ro khi luận tội Tổng thống. “Bà ấy lo lắng về nó bởi vì điều đó đang làm cho Tổng thống giống như một nạn nhân. Nếu họ bắt đầu luận tội, người Mỹ sẽ nhanh chóng thấy đây là một cuộc săn phù thủy”.

Tuy nhiên, như Chủ tịch Ủy ban Tư pháp Hạ viện Mỹ Jerrold Nadler tuyên bố, đảng Dân chủ sẽ theo đuổi các cuộc điều tra về Tổng thống Trump đến cùng và “xem sự thật sẽ dẫn tới đâu”. Trước đó, hôm 19.4, ông Nadler đã phát đi trát đòi công bố toàn bộ bản báo cáo và các bằng chứng liên quan khác vào ngày 1.5. Tuy nhiên, Bộ Tư pháp Mỹ khẳng định yêu cầu này là quá sớm và không cần thiết.

Ông Nadler cũng đồng thời kêu gọi ông Mueller và Bộ trưởng Tư Pháp William Barr ra điều trần trước khi đảng Dân chủ đưa ra bất cứ kết luận nào. Ông nói thêm rằng sẽ gọi cựu cố Nhà Trắng Donald McGahn, người nhiều lần xuất hiện trong báo cáo của ông Muller khẳng định Tổng thống Trump 2 lần gọi cho mình, gợi ý cách khiến ông Mueller bị sa thải tới làm chứng.

Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng, ngay cả khi nắm trong tay các bằng chứng, nỗ lực luận tội của phe Dân chủ sẽ ít có cơ hội thành công bởi Thượng viện đang do đảng Cộng hòa lãnh đạo và đảng này vẫn đang sát cánh bên ông Trump.

Quá trình luận tội tương tự như thông qua dự luật. Trước hết, phải có 218 lá phiếu đồng ý luận tội Tổng thống trong tổng số 435 ghế tại Hạ viện. Nếu Tổng thống Donald Trump bị luận tội ở Hạ viện, vấn đề này sẽ tiếp tục được chuyển lên Thượng viện, nơi các thượng nghị sĩ sẽ xem xét bằng chứng và quyết định có phế truất Tổng thống hay không. Ông Trump sẽ bị buộc rời nhiệm sở nếu có ít nhất 2/3 Thượng nghị sĩ bỏ phiếu thông qua bãi nhiệm ông. Nhưng đây cũng không phải điều dễ dàng khi đảng Cộng hòa đang nắm tới 52/100 ghế tại Thượng viện.

daibieunhandan.vn