Đội đặc nhiệm East Stratcom được EU thành lập vào tháng 3.2015, bắt đầu hoạt động nửa năm sau đó. Đội gồm 10 chuyên gia truyền thông chuyên trách được tuyển chọn từ các tổ chức hoặc các nước EU. Có lai lịch khác nhau, từ cựu nhân viên ngoại giao cho đến quan chức và phóng viên kỳ cựu, nhưng các thành viên này có đặc điểm chung là nói được nhiều ngoại ngữ.
Đội có nhiệm vụ phát triển các sản phẩm và chiến dịch truyền thông nhằm giải thích các chính sách của EU ở khu vực Đối tác phía Đông (bao gồm 6 nước là Armenia, Azerbaijan, Belarus, Georgia, Moldova và Ukraine). Bên cạnh đó, đội cũng hợp tác với các thiết chế khác của EU nhằm hỗ trợ khối này trong việc tăng cường môi trường truyền thông ở khu vực Đối tác phía Đông.
Trong nỗ lực nhằm đối phó với làn sóng thông tin giả mạo trước thềm các cuộc bầu cử quan trọng ở Đức và Pháp, EU đang lên kế hoạch bổ sung nhân sự và tài chính cho đội đặc nhiệm. Cùng với đó, EU sẽ mở rộng phạm vi hoạt động của lực lượng này. Trước đây, đội đặc nhiệm chủ yếu tập trung vào khu vực Đông Âu, cố gắng tạo ra các “bài tường thuật tích cực về EU” thông qua việc giải thích các chính sách, đồng thời phân tích xu hướng thông tin thất thiệt và “các câu chuyện hoang tưởng đang nổi cộm”. Tuy nhiên, gần đây, đội đã tham gia đấu tranh nhằm chỉnh hướng các thông tin sai lệch, nhất là các thông tin liên quan tới Đức.
Theo East Stratcom, trong 16 tháng tồn tại, đội đã rà soát và phát hiện 2.500 thông tin thất thiệt phát tán trên khắp các mạng xã hội ở châu Âu. Mặc dù vậy, không ít người tỏ ra hoài nghi về hiệu quả hoạt động của họ.
Giáo sư về truyền thông kỹ thuật số Christian Stocker ở Đại học Hamburg (Đức) tỏ ý nghi ngờ rằng chiến dịch chống thông tin thất thiệt như vậy có thể tác động lên người dân, nhất là những người đã bị ảnh hưởng bởi các thông tin đó.
Các số liệu thống kê mới nhất cho thấy số người tiếp cận trang Disinformation Review của đội vẫn còn ít. Trong tháng 2.2017, trang @EUvsDisinfo trên Twitter của đội chỉ có 14.000 người theo dõi. Một số bản tin có số lượng người xem nhiều nhất của đội cũng không có nhiều người ấn nút “thích” hoặc chia sẻ.
Và giải pháp khác
Vì vậy, song song với việc củng cố East Stratcom, EU đang tìm cách hạn chế sự phát tán và truyền bá thông tin thất thiệt trên các mạng xã hội có đông người sử dụng. Theo tờ Thời báo Tài chính (Anh), hôm 16.3, các quan chức Ủy ban châu Âu (EC) đã có cuộc gặp với đại diện của Facebook, Google và Twitter. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh EC đã nhận được ngày càng nhiều phàn nàn từ người tiêu dùng bị ảnh hưởng bởi các thông tin thất thiệt trên các mạng xã hội. Tại cuộc gặp, EC đã yêu cầu ba công ty trên ngăn chặn sự phát tán của thông tin thất thiệt hoặc phải đối mặt với “hành động cưỡng chế”. Bên cạnh đó, các quan chức EC yêu cầu họ phải cập nhật các điều khoản dịch vụ của mình phù hợp với luật về người tiêu dùng của châu Âu và có “các biện pháp chi tiết” nhằm đối phó với thông tin thất thiệt trong vòng 1 tháng.
Không chỉ EU, một số chính phủ ở “lục địa già” đã bắt đầu hành động nhằm chống lại tình trạng phát tán và truyền bá thông tin thất thiệt trên internet. Phần Lan và CH Séc đã lập ra các đội đặc nhiệm của riêng mình nhằm đối phó với các thông tin giả mạo. Tại Anh, Quốc hội đang tiến hành điều tra về các thông tin thất thiệt và tác động tiềm tàng của những thông tin trên lên quá trình dân chủ. Trong khi đó, ở Đức, Chính phủ vừa đệ trình một dự luật, trong đó cho phép phạt nặng các mạng xã hội như Facebook nếu không dỡ bỏ các thông tin thất thiệt. Theo dự luật, nếu một mạng xã hội không dỡ bỏ thông tin thất thiệt, các phát biểu mang tính thù địch hoặc nội dung bất hợp pháp trong vòng 24 giờ, họ có thể bị phạt tới 50 triệu euro.
Đại biểu nhân dân
