Thành viên Nội các “rũ áo” ra đi

Bà Philpott, 58 tuổi, luôn được nhìn nhận là một trong những Bộ trưởng giỏi nhất. Trước đây bà từng là Bộ trưởng Y tế và Bộ trưởng Phụ trách các dịch vụ cho dân bản địa. Lý do bà đưa ra quyết định gây sốc trên là sự thất vọng đối với cách Chính phủ đối xử với cựu Bộ trưởng Tư pháp Jody Wilson-Raybould, một người bạn của bà, hồi năm ngoái để giúp cho công ty xây dựng SNC-Lavalin Group Inc tránh bị xét xử về tội hối lộ trong vụ kiện liên quan đến cáo buộc tham nhũng ở Libya. Bà Wilson-Raybound đã từ chức hôm 12.2 sau khi bất ngờ bị thuyên chuyển sang làm Bộ trưởng Bộ Cựu chiến binh hồi tháng 1. 

Bộ trưởng Philpott là một trong số ít thành viên Nội các công khai đứng về phía bà Wilson. Vì vậy, trong thư từ chức của mình, nữ lãnh đạo này đã lên tiếng mạnh mẽ: “Ở Canada, theo lệ thường của Hiến pháp, sự thống nhất của Nội các có nghĩa là các bộ trưởng sẽ bảo vệ tất cả quyết định của Nội các. Một bộ trưởng phải luôn sẵn sàng bảo vệ các bộ trưởng khác một cách công khai, phải lên tiếng ủng hộ và bảo vệ các chính sách của Chính phủ. Vì điều này và trong tình hình hiện tại, tôi không thể tiếp tục làm bộ trưởng được nữa”.

Thực tế, những rắc rối của Thủ tướng Trudeau bắt đầu cách đây gần 1 tháng khi tờ The Globe and Mail dẫn các nguồn tin giấu tên cho biết Thủ tướng và các quan chức đã gây sức ép lên bà Wilson-Raybould để vận dụng một điều luật mới được thiết lập nhằm khiến hành động sai trái của công ty SNC-Lavalin không bị xét xử. Công ty trên bị cáo buộc có hành vi gian lận và trả 47,7 triệu CAD để hối lộ các quan chức Libya nhằm giành được các hợp đồng ở đây trong khoảng thời gian từ năm 2001 - 2011.

Chưa hết đau đầu vì vụ SNC-Lavalin thì cố vấn thân cận và là người bạn thân nhất của Thủ tướng Trudeau, ông Gerald Butts cũng từ chức tháng trước. Chính trị gia này vốn luôn được đánh giá là một trong những nhân vật góp phần quan trọng vào chiến thắng của ông Trudeau trong cuộc bầu cử năm 2015.

Dấu hiệu đáng lo ngại

Những diễn biến bất lợi đối với Chính phủ đương nhiệm của Canada càng trở nên nghiêm trọng bởi chúng chứa đựng khá nhiều dấu hiệu nguy hiểm. Theo ông Ken Coates, nhà nghiên cứu lịch sử chính trị tại Đại học Saskatchewan, Saskatoon, việc Bộ trưởng Tài chính Philpott từ chức là hành động “nổi dậy” đáng chú ý nhất của nội các 50 năm qua. Theo ông, việc một Bộ trưởng không liên quan trực tiếp đến bê bối SNC-Lavalin Group Inc lại đứng lên phản đối và từ chức thật sự là rất đáng ngạc nhiên. Trong khi đó, lãnh đạo đảng Bảo thủ đối lập Andrew Scheer nhận định, quyết định từ chức của bà Philpott cho thấy Chính phủ đã rơi vào “hỗn loạn toàn diện”. Hôm 4.3, ông thậm chí còn nhắc lại lời kêu gọi Thủ tướng Trudeau từ chức, đồng thời kêu gọi các thành viên Nội các khác nên hành động như bà Philpott. Tương tự, nhà trưng cầu dân ý Nik Nanos của Nanos Research cũng nhận xét, điều đáng lo cho các đảng viên Đảng Tự do của ông Trudeau là hai vụ từ chức Bộ trưởng đều do các vấn đề về “nguyên tắc và đạo đức”.

Một dấu hiệu không tốt nữa là nước này đang gặp khó khăn ngoại giao với Trung Quốc, liên quan đến vụ bắt giữ Giám đốc Tài chính Mạnh Vãn Châu của Tập đoàn Huawei theo yêu cầu của Mỹ. Washington muốn bà Mạnh phải ra hầu tòa do những cáo buộc vi phạm lệnh trừng phạt đối với Iran và có hành động gian dối đối với các ngân hàng của Mỹ. Thực tế, vụ việc trên đã và vẫn đang là cơn đau đầu của Chính quyền Ottawa. Mới đây nhất, hôm 1.3, nhóm luật sư của bà Mạnh đã gửi đơn kiện Chính phủ, cơ quan biên phòng và cảnh sát Canada vì “những vi phạm nghiêm trọng” đến quyền dân sự của thân chủ. Trước đó, bản thân phía Trung Quốc cũng đã có hành động đáp trả kiên quyết khi bắt giữ cựu nhà ngoại giao Michael Kovrig và doanh nhân Michael Spavor của Canada tháng 12.2018. Trong đó, ông Kovrig bị cáo buộc làm gián điệp và ăn cắp bí mật quốc gia của Bắc Kinh.

Trong bối cảnh cuộc bầu cử liên bang chỉ còn 7 tháng nữa, Thủ tướng Trudeau không chỉ cần tìm ra các biện pháp lấy lại danh tiếng mà còn phải đối mặt với nguy cơ mất quyền kiểm soát với tư cách là lãnh đạo đảng Tự do. Bởi chắc chắn rằng khủng hoảng hiện nay sẽ khiến cho đảng Tự do gặp khó trong cuộc bỏ phiếu vào tháng 10 tới. 

daibieunhandan.vn