Cố vấn an ninh quốc gia của Tổng thống Mỹ Donald Trump, ông John Bolton đã “đe dọa” các đồng minh châu Âu bằng những trừng phạt kinh tế liên quan đến thỏa thuận hạt nhân Iran. Động thái sẽ làm xói mòn thêm mối quan hệ giữa các đồng minh 2 bên bờ Đại Tây Dương, vốn đang bị bủa vây trong những đợt sóng lớn.

Mỹ dưới thời Trump muốn một trật tự thế giới mới?

Nhà bình luận Gideon Rachman của Thời báo Tài chính (The Financial Times) cho rằng: “Quyết định rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran là minh chứng mới nhất về “chính sách đơn phương gây hấn” của chính quyền Mỹ hiện nay”.

Nhìn vào bức tranh lớn hiện nay có thể thấy các đồng minh châu Âu của Mỹ không chấp nhận việc nước này từ bỏ thỏa thuận hạt nhân Iran hay thỏa thuận khí hậu Paris, song các nước không thể làm gì nhiều trong việc thuyết phục Mỹ. Sau tất cả, các nước châu Âu này không chỉ phụ thuộc vào đồng USD mà còn là sự bảo vệ quân sự từ Mỹ?.

“Lập trường của chính quyền Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump là gạch bỏ mọi chữ ký còn lại trong bản thỏa thuận hạt nhân Iran 2015 của Đức, Anh, Pháp, Nga và Trung Quốc. Tương tự vậy, Tổng thống Trump có thể tiến tới thay đổi vấn đề thương mại hay khí hậu mà không cần tới ủng hộ nhiệt tình từ các đồng minh”, giới chuyên gia nhìn nhận.

Vậy điều đang thay đổi ở đây là gì? “Thông thường, Mỹ dựa vào cái gọi là “trật tự dựa trên luật pháp quốc tế”- bao gồm mạng lưới các bộ luật và quy định mà Mỹ và các đồng minh hình thành từ nhiều thập kỷ qua. Tuy nhiên, để các “trật tự dựa trên luật pháp” này hoạt động hiệu quả, Mỹ cần phải thể hiện được rằng, họ chấp nhận những giới hạn mà luật quy định”.

Thực tế là chính quyền của Tổng thống Trump muốn đưa quyền lực vào “trật tự dựa trên luật pháp quốc tế”, theo đó, Mỹ sẽ đặt ra luật lệ và các nước bị buộc phải tuân theo. Đôi khi hành động này của Mỹ cũng phát huy tác dụng, song đây cũng là cơ hội để những kình địch của Mỹ “làm phép thử” với các hành động đơn phương của Mỹ tại châu Âu, châu Á và Trung Đông. Đó là một “công thức” tạo ra một thế giới nguy hiểm hơn.

VOV