Theo Tờ trình dự án Luật Quản lý ngoại thương, do đang có quá nhiều các văn bản quy phạm pháp luật cùng quy định quản lý nhà nước về hoạt động ngoại thương đã dẫn tới sự không tập trung, thiếu đồng bộ, thống nhất về cùng một biện pháp quản lý. Thực trạng này cũng dẫn đến sự thiếu minh bạch, rủi ro cho tổ chức, cá nhân trong áp dụng chính sách quản lý hàng hóa. Việc xây dựng một đạo luật về quản lý ngoại thương có tính định hướng rõ ràng, phù hợp với quan điểm của Đảng, Nhà nước, ổn định, minh bạch, thống nhất, đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế là cần thiết.
Trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Luật này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh tán thành với sự cần thiết ban hành Luật Quản lý ngoại thương, nhằm góp phần hoàn thiện khuôn khổ pháp lý điều chỉnh hoạt động ngoại thương, tăng cường quản lý nhà nước, bảo đảm minh bạch, hiệu quả, phù hợp với các cam kết quốc tế. Chủ nhiệm Ủy ban Vũ Hồng Thanh cũng lưu ý, việc xây dựng dự án Luật Quản lý ngoại thương cần chú ý đến việc hoàn thiện chính sách phát triển ngoại thương, tận dụng tối đa những thuận lợi mà các cam kết quốc tế mang lại, tạo lập chính sách phòng vệ thương mại linh hoạt và phù hợp. Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tạo điều kiện phát triển hoạt động ngoại thương của thương nhân trong nước và nước ngoài, nâng cao tính cạnh tranh của nền kinh tế trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng.
Cơ bản tán nội dung Tờ trình và Báo cáo thẩm tra, nhiều Ủy viên UBTVQH cho rằng, về bản chất, việc xây dựng dự án Luật Quản lý ngoại thương được tiến hành trên cơ sở pháp điển hóa, hệ thống hóa các quy định trong 3 pháp lệnh và 55 nghị định, thông tư điều chỉnh quản lý Nhà nước về ngoại thương hiện hành. Với tầm của một đạo luật, các Ủy viên UBTVQH yêu cầu, cần quy định rõ trách nhiệm quản lý nhà nước về ngoại thương. Theo đó, Chính phủ thống nhất trong quản lý nhà nước về ngoại thương; các bộ, ngành có trách nhiệm chủ trì, phối hợp trong thực hiện công tác quản lý nhà nước về ngoại thương; ngoài ra còn cần xác định rõ trách nhiệm của các địa phương, cá nhân người đứng đầu các cơ quan có liên quan đến quản lý ngoại thương. Theo Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội Nguyễn Thúy Anh, dự án Luật hiện mới đưa ra các biện pháp, nhưng chưa quy định rõ trách nhiệm của các chủ thể quản lý nhà nước về ngoại thương, nhất là những lĩnh vực đòi hỏi sự phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương. Cho nên, dễ dẫn đến tranh chấp thẩm quyền hoặc không rõ trách nhiệm thuộc về ai, cơ quan nào khi áp dụng vào thực tế. Chủ nhiệm Ủy ban Nguyễn Thúy Anh đề nghị, cơ quan chủ trì soạn thảo cần nghiên cứu, tham khảo kinh nghiệm của thế giới về quản lý ngoại thương, từ đó có được những quy định phù hợp với thực tế của Việt Nam, góp phần nâng cao năng lực quản lý của các cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện quản lý Nhà nước về ngoại thương.
Theo Tờ trình của Chính phủ, dự án Luật Quản lý ngoại thương tập trung điều chỉnh đối tượng là hàng hóa, không điều chỉnh đối tượng dịch vụ. Vì rằng, các lĩnh vực dịch vụ này hiện đang được điều chỉnh bởi hệ thống pháp luật chuyên ngành như Luật Viễn thông, Luật Xây dựng, Luật Du lịch, Luật Kinh doanh bảo hiểm, Luật Chứng khoán… Trong khi đó, nhiều dịch vụ ngoại thương được thực hiện chủ yếu thông qua hình thức xuyên biên giới, việc áp dụng các biện pháp quản lý truyền thống là khó khả thi và sẽ gặp nhiều khó khăn. Kinh nghiệm thế giới cũng cho thấy, pháp luật liên quan đến quản lý ngoại thương của các nước chỉ quy định về xuất nhập khẩu hàng hóa.
Đại biểu nhân dân
