Cụ thể hóa quan hệ đối tác chiến lược toàn diện

Quan hệ hữu nghị truyền thống giữa Việt Nam - Ấn Độ có từ lâu đời, khởi nguồn từ những mối liên hệ, giao lưu lịch sử về văn hóa, tôn giáo, thương mại giữa hai dân tộc. Trong thời hiện đại, quan hệ giữa hai dân tộc đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh và Thủ tướng Jawaharlal Nehru đặt nền móng và được các thế hệ lãnh đạo kế tiếp cùng nhân dân hai nước không ngừng vun đắp.

Thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 1972, nhưng trước đó, Việt Nam và Ấn Độ đã duy trì quan hệ gần gũi, thân thiết. Năm 1954, Thủ tướng Ấn Độ Jawaharlal Nehru là một trong những vị khách quốc tế đầu tiên thăm Việt Nam (khi đó là nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa), ngay sau khi Việt Nam giành thắng lợi trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Năm 1958, Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm Ấn Độ, và một năm sau, Tổng thống Ấn Độ thăm Việt Nam. Trong quan hệ giữa nhân dân hai nước, Ấn Độ luôn là người bạn thủy chung, hết lòng ủng hộ và giúp đỡ đất nước ta trong kháng chiến giành độc lập trước đây cũng như trong sự nghiệp tái thiết đất nước, đổi mới và phát triển kinh tế - xã hội ngày nay. Nhân chuyến thăm Ấn Độ năm 1980, cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng từng nói về mối quan hệ Việt Nam - Ấn Độ là “trong sáng như bầu trời không một gợn mây”.

Mặc dù trong bối cảnh khu vực và thế giới có nhiều thay đổi, nhưng quan hệ chính trị Việt Nam - Ấn Độ vẫn được kế thừa và phát huy, không ngừng được tăng cường và triển khai một cách đồng bộ. Chuyến thăm chính thức Ấn Độ của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng năm 2007 là dấu mốc quan trọng với việc hai nước ký Tuyên bố chung nâng cấp quan hệ lên tầm Đối tác Chiến lược. Năm 2014, chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Ấn Độ Pranab Mukherjee đã đánh dấu thêm một bước ngoặt nữa trong quan hệ giữa hai nước, đặc biệt trong giai đoạn hiện nay. Trong chuyến thăm này, lãnh đạo hai nước đã nhất trí tăng cường và làm sâu sắc quan hệ đối tác chiến lược, với trọng tâm là hợp tác chính trị, quốc phòng, an ninh, kinh tế, khoa học - kỹ thuật và nhiều vấn đề quan trọng khác. Tháng 9.2016, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi thăm chính thức nước ta, hai bên đã đưa quan hệ song phương lên nấc thang mới - quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện.

Ấn Độ đang theo đuổi chính sách “hướng Đông”, với mục tiêu thiết lập quan hệ kinh tế ngày càng sâu sắc và toàn diện với các nước láng giềng phía Đông. Trong chính sách “hướng Đông” của mình, Chính phủ Ấn Độ luôn khẳng định coi Việt Nam là trụ cột rất quan trọng; đồng thời là đối tác chiến lược của Ấn Độ trong ASEAN cũng như trong khu vực rộng lớn hơn.

Hiện nay, hai nước đã trở thành đối tác thương mại quan trọng của nhau. Kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ đối tác chiến lược, kim ngạch thương mại song phương tăng dần qua các năm: Đạt 5,23 tỷ USD năm 2013; 5,6 tỷ năm 2014 và 5 tỷ năm 2015; 9 tháng năm 2016 đạt 3,9 tỷ USD, hướng tới mục tiêu 15 tỷ năm 2020. Hai nước đã thiết lập cơ chế Tiểu ban Hỗn hợp thương mại nhân chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng năm 2013. Ấn Độ cũng là nhà đầu tư quan trọng của Việt Nam, đứng thứ 28 trong số 116 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào nước ta, với 118 dự án đang còn hiệu lực tại Việt Nam với tổng số vốn 590 triệu USD.

Ấn Độ hợp tác tích cực với Việt Nam, giúp nước ta đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trên nhiều lĩnh vực như công nghệ thông tin, kinh tế, luật, tiếng Anh... thông qua nhiều học bông ngắn và dài hạn. Trong hợp tác an ninh, quốc phòng, hợp tác giữa hai nước tiếp tục phát triển tốt đẹp và ngày càng mở rộng trong cả 3 binh chủng hải, lục, không quân. Bộ Quốc phòng hai nước thiết lập cơ chế Đối thoại chính sách quốc phòng năm 2003 và cho đến nay đã tổ chức được 9 phiên họp. Bên cạnh đó, hai nước cũng hợp tác tích cực trong các lĩnh vực khác như tài chính - tín dụng, dầu khí, khoa học - công nghệ…

Những năm qua, quan hệ giữa các cơ quan lập pháp hai nước không ngừng được củng cố và phát triển tốt đẹp, góp phần quan trọng vào thúc đẩy quan hệ hữu nghị truyền thống và Đối tác Chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Ấn Độ. Thời gian qua, QH Việt Nam và cơ quan lập pháp Ấn Độ đã tích cực trao đổi thông tin, trao đổi các đoàn cấp cao, cấp ủy ban, các ĐBQH, nhóm nghị sĩ, nhằm chia sẻ kinh nghiệm hoạt động. Hai bên luôn ủng hộ và tạo điều kiện về chính sách pháp luật trong quan hệ hữu nghị và hợp tác song phương; đồng thời, phối hợp chặt chẽ và chia sẻ, ủng hộ những quan điểm đã được lãnh đạo hai nước thống nhất tại các diễn đàn liên Nghị viện quốc tế và khu vực.

Diễn ra trong bối cảnh hai nước đang hướng tới kỷ niệm 45 năm thiết lập quan hệ ngoại giao và 10 năm thiết lập Quan hệ Đối tác Chiến lược (2007 - 2017), chuyến thăm hữu nghị chính thức tới nước Cộng hòa Ấn Độ của Chủ tịch QH và Đoàn đại biểu cấp cao QH nước ta lần này một mặt nhằm cụ thể hóa, đẩy mạnh và làm sâu sắc hơn nữa quan hệ với đối tác có tầm quan trọng chiến lược, nâng cao hiệu quả các cơ chế hợp tác giữa Việt Nam với Ấn Độ. Mặt khác, đẩy mạnh quan hệ sâu rộng hơn nữa giữa QH Việt Nam và cơ quan lập pháp Ấn Độ. Dự kiến, trong khuôn khổ chuyến thăm, hai bên sẽ ký kết Thỏa thuận hợp tác giữa QH nước ta và Hạ viện Ấn Độ.

Ấn Độ có nhiều đảng phái với quan điểm chính trị khác nhau song đều coi trọng quan hệ với Việt Nam. Thời gian qua, Đảng ta có quan hệ truyền thống tốt đẹp với cả 4 chính đảng lớn ở Ấn Độ là đảng Quốc Đại (INC) cầm quyền; đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) đối lập, đảng Cộng sản Ấn Độ (CPI) và đảng Cộng sản Ấn Độ Mác - xít (CPI-M). Trong đó, Đảng ta đã thiết lập quan hệ với Đảng Quốc đại từ năm 1984, với đảng Cộng sản Ấn Độ và đảng Cộng sản Ấn Độ Mác-xít từ năm 1978 và gần đây nhất năm 2003, thiết lập quan hệ với đảng Nhân dân Ấn Độ. Theo lịch trình, Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân sẽ gặp lãnh đạo các đảng Quốc Đại, đảng CPI và đảng CPI-M, nhằm chuyển tới các chính đảng mong muốn thúc đẩy và mở rộng quan hệ giữa Đảng ta với các đảng phái chính trị tại Ấn Độ, tạo nền tảng chính trị phát triển quan hệ truyền thống Việt Nam - Ấn Độ.

Hiệu quả, chủ động, tích cực

Trong lịch sử 70 năm QH nước ta, đây là lần đầu tiên Việt Nam có nữ Chủ tịch QH. Vì vậy, chuyến tham dự Hội nghị Thượng đỉnh các Nữ Chủ tịch Quốc hội thế giới lần thứ 11 tại UAE của Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân thể hiện sinh động quan điểm, chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước ta về bình đẳng giới.

Hội nghị Thượng đỉnh các Nữ Chủ tịch Quốc hội thế giới là cơ chế gặp mặt của các nữ Chủ tịch, nhằm thúc đẩy bình đẳng giới, tăng cường vai trò và sự tham gia của nữ giới vào các hoạt động chính trị, góp phần giải quyết các vấn đề đối với trẻ em gái và phụ nữ như bảo vệ và trao quyền cho trẻ em gái, chống bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em... Hội nghị lần này dự kiến có sự tham gia của khoảng 50 nữ Chủ tịch QH trên thế giới với chủ đề “Đoàn kết để định hình tương lai”. Đây là cơ hội để các nữ Chủ tịch QH huy động sức mạnh đoàn kết, nỗ lực chung, cùng chia sẻ kinh nghiệm đồng thời thiết lập, mở rộng mạng lưới hợp tác quốc tế; thảo luận những giải pháp đối với vấn đề bất bình đẳng giới, bất bình đẳng về kinh tế, hướng tới đoàn kết thúc đẩy hòa bình, an ninh và phát triển bền vững toàn cầu.

Mặc dù, đây là lần đầu tiên Đoàn ĐBQH nước ta tham dự Hội nghị - một trong các hoạt động của Liên minh Nghị viện thế giới (IPU), song QH Việt Nam không xa lạ với các hoạt động của IPU. Kể từ khi chính thức trở thành thành viên của IPU năm 1979, QH nước ta luôn tham gia tích cực và có trách nhiệm tại diễn đàn này, được bạn bè khu vực và quốc tế đánh giá cao. Quan hệ hợp tác giữa QH Việt Nam và IPU có bề dày lịch sử và theo thời gian ngày càng chặt chẽ và có hiệu quả, với nhiều điểm sáng: QH ta cũng đã đảm nhiệm vị trí Chủ tịch nhóm địa chính trị châu Á - Thái Bình Dương và nhóm ASEAN+3 trong khuôn khổ Đại hội đồng IPU trong các năm 2006, 2010 và 2016. Tại Kỳ họp Đại hội đồng IPU tháng 10.2007 tại Geneva, Thụy Sĩ, lần đầu tiên đại diện của QH ta được Đại hội đồng tín nhiệm bầu vào Ban Chấp hành - Cơ quan lãnh đạo cao nhất của IPU. Đặc biệt, QH Việt Nam đã đăng cai tổ chức thành công Đại hội đồng IPU lần thứ 132 và các hội nghị liên quan tại Thủ đô Hà Nội vào năm 2015. Tháng 10.2016, tại Đại hội đồng  IPU 135 tại Thụy Sĩ, Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại Nguyễn Văn Giàu đã được Đại hội đồng điều hành chính thức bầu làm thành viên Ban chấp hành IPU đại diện cho Nhóm châu Á - Thái Bình dương nhiệm kỳ 2016 - 2019. Việc tham dự các hoạt động của IPU là nhiệm vụ quan trọng, luôn được QH ta ưu tiên trong các hoạt động ngoại giao nghị viện đa phương, nhằm thúc đẩy và bảo vệ các lợi ích sát sườn của Việt Nam; đồng thời tham khảo quan điểm quốc tế và thể hiện quan điểm quốc gia về các mối quan tâm chung trên toàn cầu, tiến hành các hoạt động song phương bên lề với các đối tác mà ta ít có điều kiện triển khai hoạt động song phương chính thức; thông tin quảng bá về Việt Nam tới đông đảo cộng đồng quốc tế, tăng cường sự hiện diện, góp phần nâng cao vị thế của QH ta và Việt Nam trên trường quốc tế.

Trong vấn đề bình đẳng giới, thời gian quan, Đảng, Nhà nước ta đã quan tâm tới các chủ trương, chính sách nhằm thúc đẩy bình đẳng giới. Tại Kỳ họp thứ 10, QH Khóa XI đã thông qua Luật Bình đẳng giới. Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản pháp luật hướng dẫn về bình đẳng giới, phân bổ ngân sách cho hoạt động bình đẳng giới hàng năm từ Trung ương xuống địa phương; thực hiện lồng ghép bình đẳng giới trong xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, cũng như trong việc xây dựng chiến lược, chương trình, kế hoạch và dự án phát triển kinh tế - xã hội. Công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về bình đẳng giới đã được thực hiện và không ngừng nâng cao về chất lượng và số lượng.

Tham dự Hội nghị Thượng đỉnh các Nữ Chủ tịch Quốc hội thế giới lần này, với phương châm hiệu quả, chủ động, tích cực, Đoàn đại biểu cấp cao QH nước ta tiếp tục thể hiện chính sách đúng đắn của Đảng, Nhà nước trong hội nhập quốc tế; phát huy vai trò và vị thế của Việt Nam và QH Việt Nam trên các diễn đàn nghị viện khu vực và thế giới, đồng thời, khẳng định chính sách bình đẳng giới của Đảng và Nhà nước ta.

Chuyến thăm hữu nghị chính thức nước Cộng hòa Ấn Độ và tham dự Hội nghị Thượng đỉnh các Nữ Chủ tịch Quốc hội thế giới lần thứ 11 tại UAE của Chủ tịch QH và Đoàn đại biểu cấp cao của QH nước ta sẽ một lần nữa khẳng định vị thế của Việt Nam, khẳng định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế, trong bối cảnh nước ta đang hội nhập ngày càng sâu rộng với khu vực và thế giới.

Theo lịch trình, trong chuyến thăm hữu nghị chính thức Cộng hòa Ấn Độ, Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân sẽ hội đàm với Chủ tịch Hạ viện Ấn Độ; hội kiến Tổng thống, Thủ tướng và Chủ tịch Hạ viện (đồng thời là Phó Tổng thống của nước bạn).

Trong khuôn khổ chuyến tham dự Hội nghị Thượng đỉnh các Nữ Chủ tịch Quốc hội thế giới lần thứ 11 tại UAE, Chủ tịch QH sẽ tham dự Phiên Khai mạc, Phiên Toàn thể, các phiên thảo luận chuyên đề, Phiên Bế mạc và thông qua Tuyên bố Abu Dhabi. Bên lề Hội nghị, Chủ tịch QH cũng sẽ có các cuộc tiếp xúc song phương với Chủ tịch QH, lãnh đạo nước chủ nhà cùng một số cuộc tiếp xúc song phương khác.

Đại biểu nhân dân