Xây dựng lực lượng cảnh sát biển chính quy, tinh nhuệ, hiện đại

Các ĐBQH Trần Văn Tiến (Vĩnh Phúc), Nguyễn Văn Man (Quảng Bình), Phùng Đức Tiến (Hà Nam), Nguyễn Thanh Phương (Cần Thơ) thống nhất với sự cần thiết ban hành Luật Cảnh sát biển Việt Nam, nhằm xây dựng lực lượng cảnh sát biển chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Theo ĐBQH Trần Văn Tiến, dự án Luật sẽ góp phần tăng cường tiềm lực quốc phòng, an ninh và xây dựng các lực lượng trên biển, khắc phục những vướng mắc, bất cập trong tổ chức thực hiện Pháp lệnh lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam; đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán quốc gia trên biển, bảo vệ an ninh, trật tự an toàn, môi trường biển, bảo đảm việc chấp hành pháp luật trên biển và yêu cầu hội nhập quốc tế.

Tuy nhiên, một số ĐBQH cho biết, dự thảo Luật chưa làm rõ vai trò, vị trí và chức năng của cảnh sát biển nhằm bảo đảm có những chính sách vượt trội cho lực lượng này. ĐBQH Lê Thị Nguyệt (Vĩnh Phúc) cho rằng, Ban soạn thảo cần rà soát lại Hiến pháp, Luật Quốc phòng, Bộ luật Hàng hải Việt Nam, Luật An ninh quốc gia, Luật Thủy sản và các luật có liên quan để xác định địa vị pháp lý của cảnh sát biển, tránh chồng chéo vị trí chức năng với các lực lượng khác thực thi nhiệm vụ trên biển. Cùng quan điểm, ĐBQH Trần Thanh Mẫn (Cần Thơ) bổ sung, dự thảo Luật đã giao Bộ trưởng Bộ Quốc phòng trực tiếp quản lý, điều hành hoạt động của cảnh sát biển Việt Nam, vì vậy cần làm rõ cảnh sát biển Việt Nam tương đương với cấp nào, để có chính sách, cơ chế cho phù hợp.

Về phạm vi hoạt động, tuần tra, kiểm tra và kiểm soát trên biển, có ý kiến ĐBQH cho rằng, dự thảo luật cần quy định rõ hơn địa bàn hoạt động của cảnh sát biển Việt Nam, tránh chồng chéo, chồng lấn về phạm vi hoạt động với các lực lượng khác hoặc tạo khoảng trống trách nhiệm pháp lý trên biển, hoặc bỏ trống vùng biển cần tuần tra, kiểm tra, kiểm soát. Đơn cử như, vai trò phối hợp giữa cảnh sát biển Việt Nam và lực lượng kiểm ngư như thế nào? Lực lượng cảnh sát biển trùng chức năng, nhiệm vụ với hải quân, bộ đội biên phòng về bảo vệ quốc gia trên biển, trùng chức năng với công an nhân dân về quản lý an toàn, trật tự trên biển….

Đặc xá phải có sự khác biệt so với chính sách khoan hồng khác

Thống nhất cao với sự cần thiết phải sửa đổi Luật Đặc xá, nhiều ĐBQH cho biết, dự án Luật thể hiện sự khoan hồng đặc biệt của Nhà nước đối với người phạm tội bị kết án phạt tù có thời hạn, tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn, đồng thời khuyến khích họ ăn năn hối cải, tích cực học tập, lao động cải tạo để được hưởng sự khoan hồng của Nhà nước, trở thành người có ích cho xã hội. Tuy nhiên, một số ĐBQH nêu rõ, các quy định về đặc xá chưa có nhiều khác biệt cơ bản so với các chính sách khoan hồng khác đang được giao cho cơ quan tư pháp thực hiện. Tính chất đặc biệt này phải được thể hiện ở các nội dung chủ yếu là: thẩm quyền, thời điểm, điều kiện, trình tự, thủ tục đặc xá.

Đáng lưu ý, các ĐBQH Lê Thị Nguyệt (Vĩnh Phúc), Hà Thị Minh Tâm (Hà Nam) cho rằng, Bộ luật Hình sự đã bổ sung chế định tha tù trước thời hạn có điều kiện, nếu không sửa đổi cơ bản về điều kiện đặc xá mà áp dụng song song hai chế định này thì dẫn tới trùng lặp về chính sách.

ĐBQH Trần Thanh Mẫn (Cần Thơ) đề nghị, Ban soạn thảo cần phân định rành mạch tính chất đặc trưng của đặc xá so với các chính sách khoan hồng khác để khắc phục hạn chế về số lượng người được đặc xá lớn, đối tượng rộng như thời gian qua, bảo đảm ý nghĩa đặc ân của người đứng đầu Nhà nước. Mặt khác, việc sửa đổi Luật Đặc xá cũng phải bảo đảm cân đối giữa việc thực hiện chính sách khoan hồng đặc biệt với tính nghiêm minh trong thực thi bản án của Tòa án, không làm ảnh hưởng đến hiệu lực, hiệu quả của toàn bộ quá trình tố tụng trước đó. 

Có ý kiến đề nghị, để đặc xá thực sự giúp người tù hoàn lương, thể hiện được ý nghĩa nhân văn, nhân đạo sâu sắc, dự thảo Luật cần có quy định nâng cao trách nhiệm của người được đặc xá, chống mặc cảm, kỳ thị, phân biệt đối xử với người được đặc xá, có chính sách hướng nghiệp, dạy nghề để người đặc xá có điều kiện được hoàn lương, tái hòa nhập cộng đồng. Bởi lẽ, đánh kẻ chạy đi, không ai đánh người chạy lại.

Về thời điểm đặc xá, dự thảo Luật giữ nguyên quy định của Luật hiện hành về 3 thời điểm đặc xá gồm nhân sự kiện trọng đại của đất nước; nhân ngày lễ lớn của đất nước và trong trường hợp đặc biệt. Có ý kiến đại biểu cho rằng, hiện nay, Chính phủ mới quy định về các ngày lễ lớn mà chưa quy định về sự kiện trọng đại của đất nước, đề nghị Chính phủ quy định cụ thể thế nào là sự kiện trọng đại của đất nước để bảo đảm chủ động trong triển khai thực hiện.

Đại biểu nhân dân