Không linh động vi phạm luật

Tại Phiên họp sáng qua, theo Tờ trình của UBTVQH, Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2016 sẽ được điều chỉnh đối với 7 dự án luật, 2 dự án pháp lệnh, 1 dự thảo nghị quyết. Trong số các dự án luật Chính phủ đề nghị bổ sung vào Chương trình, UBTVQH không đồng ý đưa Dự án Luật sửa đổi, bổ sung các luật về đầu tư, kinh doanh vào dự kiến điều chỉnh Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2016.

Giải trình tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Đặng Huy Đông cho biết, dự án Luật sửa đổi, bổ sung các luật về đầu tư, kinh doanh được xây dựng theo quy định tại Nghị quyết 35 của Chính phủ về hỗ trợ, phát triển doanh nghiệp đến năm 2020. Thực tế, những bất cập, chồng chéo giữa 12 luật liên quan đến đầu tư, kinh doanh đang cản trở, gây khó khăn cho hoạt động của các doanh nghiệp. Đơn cử như quy định thời gian gia hạn đất đai tại Luật Đất đai (24 tháng) hiện đang vênh với Luật Đầu tư (48 tháng) đã và đang gây nhiều vướng mắc khi thực hiện. Ông Đặng Huy Đông cũng khẳng định, Chính phủ không tự nghĩ ra thêm việc, đặc biệt Bộ Kế hoạch và Đầu tư càng không muốn. Đây là yêu cầu bức xúc thực sự của cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân, và được đúc rút sau quá trình rà soát khoa học, bài bản, có tham khảo ý kiến của các bộ, ngành liên quan.

Đồng thuận với quan điểm về việc cần thiết xem xét sửa đổi, bổ sung những quy định gây vướng, không còn phù hợp với thực tiễn, song riêng đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung các luật về đầu tư, kinh doanh, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Nguyễn Văn Giàu nêu rõ thực trạng: đến hiện tại (thời điểm Chính phủ đề xuất bổ sung dự án Luật vào dự kiến Chương trình), Ủy ban Kinh tế chưa được phối hợp của các cơ quan của Chính phủ nên chưa biết ý đồ cụ thể về dự án Luật này là như thế nào? Điều này đồng nghĩa rằng, hồ sơ dự án Luật chưa được đặt lên bàn cơ quan thẩm tra của QH. Nếu đến thời điểm hiện tại, khi ngày khai mạc Kỳ họp thứ Nhất, QH Khóa XIV đã đến rất gần, mà hồ sơ dự án Luật chưa có thì không thể đưa vào dự kiến Chương trình xây dựng luật, pháp luật để báo cáo QH - Phó Chủ tịch QH Tòng Thị Phóng dứt khoát. Mặt khác, cũng theo Phó Chủ tịch QH Tòng Thị Phóng, trong phạm vi của dự án Luật sửa đổi, bổ sung các luật về đầu tư, kinh doanh chắc chắn sẽ có sự điều chỉnh danh mục các điều kiện sản xuất, kinh doanh - đây là nội dung đã được quy định trong Luật Đầu tư năm 2014 và có hiệu lực từ ngày 1.7 vừa qua. Về lý thuyết soạn thảo pháp luật cũng như thực tiễn lập pháp đều chưa có trường hợp nào quy định pháp luật mới có hiệu lực khoảng 10 ngày đã tiến hành tổng kết, sửa đổi, bổ sung (?).

Hơn nữa, theo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015, trước khi lập đề nghị xây dựng luật, pháp lệnh hàng năm, cơ quan, tổ chức, ĐBQH tiến hành, hoặc yêu cầu cơ quan, tổ chức có thẩm quyền thực hiện chuẩn bị hồ sơ đề nghị xây dựng luật, pháp lệnh. Do vậy, khẳng định quan điểm QH, UBTVQH cũng như Chính phủ đều mong muốn tạo môi trường thuận lợi cho đầu tư, kinh doanh, nhưng nhiều thành viên UBTVQH cũng chỉ rõ, dù là gấp rút đến đâu, thì khi một dự án luật chưa có hồ sơ đầy đủ cũng không thể linh động vi phạm quy định pháp luật để đưa vào dự kiến điều chỉnh Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2016 trình QH.

Phải làm đúng luật

Để chuẩn bị cho việc trình QH xem xét, thông qua dự kiến Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2017 tại Kỳ họp thứ Nhất, QH Khóa XIV (tháng 7.2016), việc lập dự kiến Chương trình, bao gồm cả việc chuẩn bị hồ sơ đề nghị và việc phân tích, đánh giá chính sách... đã được các chủ thể đề nghị, kiến nghị thực hiện từ trước ngày 1.7.2016 (thời điểm Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015 có hiệu lực) theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2008. Vì vậy, để bảo đảm tính chặt chẽ, chất lượng trong công tác hoạch định chính sách để xây dựng, chuẩn bị dự án luật trình QH, trong Tờ trình của UBTVQH có đề nghị, đối với những dự án được QH chấp thuận đưa vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2017 thì việc soạn thảo, thẩm định sẽ tiếp tục áp dụng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2008 (mà chưa áp dụng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015).

Đề xuất này ngay lập tức chưa nhận được sự đồng thuận của nhiều thành viên UBTVQH. Khẳng định quan điểm phải làm đúng luật, Phó Chủ tịch QH Tòng Thị Phóng nhấn mạnh, thời gian soạn thảo, xây dựng một dự án luật có thể mất nhiều năm, nhưng khi trình QH thì phải áp dụng theo quy định của luật đang có hiệu lực. Nói cách khác, phải giữ nghiêm kỷ luật lập pháp, không nên vì lý do thuận tiện cho cơ quan soạn thảo mà chuyển từ trạng thái làm đúng luật sang làm sai.

UBTVQH đề nghị việc lập Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2017 phải quán triệt một trong những định hướng cơ bản. Trong đó có việc: chỉ đưa vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2017 những dự án có đầy đủ hồ sơ theo quy định; thuyết minh rõ ràng về mục đích, sự cần thiết ban hành, phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng và các nội dung cơ bản theo đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Đồng thời, xác định rõ thứ tự ưu tiên của các dự án luật cần ban hành và quyết tâm tập trung thực hiện, bảo đảm tiến độ, tránh tình trạng phải điều chỉnh Chương trình.

Quyết tâm cao của UBTVQH là coi trọng chất lượng, bảo đảm tính kế thừa và tính ổn định trong xây dựng hệ thống luật pháp, không ngẫu hứng. Nguyên tắc là phải bảo đảm tiến độ nhưng coi trọng chất lượng, do vậy, để xem xét bổ sung dự án luật vào dự kiến Chương trình trình QH thì dự án luật ấy phải có báo cáo tổng kết thi hành, đánh giá tác động, đầy đủ hồ sơ, có thuyết minh... Đây là những yêu cầu rất cần khi trình một hồ sơ xây dựng luật. Nếu như chưa đủ những nội dung đó đương nhiên UBTVQH phải thực hiện theo những quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. UBTVQH không gây khó dễ gì với cơ quan hay cá nhân nào. Khi tranh luận theo tôi phải thống nhất được nguyên tắc như vậy. Phó Chủ tịch QH Tòng Thị Phóng

Đại biểu nhân dân