Thực hiện Chỉ thị số 18/2000/CT-TTg ngày 21/9/2000 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác dân vận; trong 15 năm qua, tỉnh Thừa Thiên Huế đã tăng cường vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp uỷ Đảng đối với chính quyền; nâng cao nhận thức, năng lực, trách nhiệm của các cấp chính quyền, của cán bộ công chức, viên chức đối với công tác dân vận, tăng cường mối quan hệ giữa Đảng, chính quyền với nhân dân trong tình hình mới; từng bước đưa công tác dân vận chính quyền vào nền nếp; tăng cường mở rộng dân chủ ở cơ sở, phát huy quyền làm chủ của nhân dân; tuyên truyền, vận động nhân dân tham gia tích cực vào các phong trào thi đua yêu nước phấn đấu hoàn thành các nhiệm vụ chính trị, góp phần xây dựng chính quyền trong sạch, vững mạnh.

Công tác dân vận chính quyền đã gắn với cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh về “Nêu cao tinh thần trách nhiệm, hết lòng hết sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân” và “ Xây dựng Đảng ta thực sự trong sạch, vững mạnh, là đạo đức, là văn minh” và gắn với phong trào “Dân vận khéo”; thực hiện tốt phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”, huy động mọi nguồn lực để phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững quốc phòng, an ninh ở từng địa phương, đơn vị. Nâng cao đời sống văn hoá gắn đổi mới và nâng cao chất lượng công tác dân vận của chính quyền với tổ chức phong trào thi đua yêu nước, duy trì và phát triển sản xuất kinh doanh, bảo đảm an sinh xã hội.

Phát huy kết quả của những năm trước cùng với việc hưởng ứng “Năm Dân vận chính quyền”, hoạt động của HĐND, UBND các cấp đã có nhiều đổi mới; các kỳ họp HĐND của tỉnh, huyện, thành phố đã được truyền thanh, truyền hình trực tiếp, để nhân dân theo dõi các hoạt động của HĐND. Đại biểu HĐND đã thực hiện tốt việc tiếp xúc cử tri ở cơ sở, phát huy dân chủ, trực tiếp nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của quần chúng nhân dân để phản ánh tại kỳ họp. UBND các cấp chú trọng chỉ đạo thực hiện Quy chế dân chủ (QCDC) ở các loại hình ở cơ sở, từng bước đưa việc thực hiện QCDC đi dần vào nền nếp. Những chủ trương, chính sách quan trọng của Nhà nước thường được tổ chức lấy ý kiến Mặt trận và các tổ chức thành viên của Mặt trận. Nhiều nội dung công việc được thông báo công khai, lấy ý kiến nhân dân tham gia như: huy động sự đóng góp xây dựng kết cấu hạ tầng, xây dựng hương ước, quy ước…Các cấp chính quyền, các cơ quan nhà nước tập trung triển khai thực hiện đề án cải cách hành chính theo cơ chế “một cửa”, đến nay đã đạt một số kết quả, tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức và công dân. Đồng thời, tiếp tục duy trì chế độ tiếp công dân và quan tâm hơn trong việc giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân; gắn việc xây dựng và thực hiện QCDC với việc củng cố xây dựng chính quyền trong sạch, vững mạnh.

Về phát triển kinh tế: Trong 15 năm qua, tỉnh đã tập trung chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng: Dịch vụ - công nghiệp - nông nghiệp nhằm từng bước phát huy được tiềm năng, lợi thế so sánh của địa phương trong thời kỳ đổi mới và hội nhập. Riêng trong những năm gần đây, tốc độ tăng trưởng kinh tế luôn cao hơn mức tăng trưởng cả nước, đạt bình quân trên 9%. Cơ cấu kinh tế đã chuyển dịch theo hướng tích cực: Dịch vụ, du lịch chiếm 55,3%; công nghiệp xây dựng: 34,1%; nông - lâm - ngư nghiệp: 10,6%. Tổng thu ngân sách năm 2014 gần 5.000 tỷ đồng. Tổng sản phẩm bình quân đầu người gần 2.000 USD. Tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 5,06%. Đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân vùng sâu, vùng xa được nâng lên rõ rệt. Chính trị - xã hội ổn định. Quốc phòng - an ninh được giữ vững.

Về công tác đền ơn đáp nghĩa: Những năm qua, chương trình hỗ trợ xây dựng, sửa chữa nhà ở cho người có công với cách mạng đã được chú trọng; từng bước nâng cao mức sống, bảo đảm chỗ ở ổn định cho người có công với cách mạng trên địa bàn tỉnh. Các địa phương trong tỉnh đã tích cực vận động kêu gọi các nhà hảo tâm hỗ trợ nguồn lực xây dựng Quỹ "Đền ơn, đáp nghĩa". Từ năm 2008 đến nay, tỉnh Thừa Thiên Huế đã hỗ trợ xây dựng mới và sửa chữa hơn 2.500 ngôi nhà tình nghĩa, với tổng kinh phí gần 55 tỷ đồng.

Toàn tỉnh hiện có hơn 100 nghìn đối tượng chính sách, trong đó có hơn 19 nghìn liệt sĩ, gần 13 nghìn thương binh, bệnh binh, hơn 1.400 Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, gần năm nghìn cán bộ, chiến sĩ bị địch bắt tù đày và hơn 20 nghìn người có công với cách mạng... Nhiều năm qua, phong trào "Đền ơn, đáp nghĩa" được thực hiện bằng nhiều hình thức phong phú, nhất là công tác vận động gây quỹ và tặng sổ tiết kiệm tình nghĩa, được xã hội tham gia, hưởng ứng tích cực.

Riêng các sở, ban, ngành cấp tỉnh cùng các doanh nghiệp đã thi đua, vận động cán bộ, công nhân viên chức và người lao động đóng góp công sức, ngày công lao động và trích quỹ phúc lợi, một đến hai ngày lương/người để xây dựng Quỹ “Đền ơn, đáp nghĩa” cấp tỉnh hơn 15 tỷ đồng, qua đó hỗ trợ xây mới và sửa chữa nâng cấp hơn 2.000 ngôi nhà tình nghĩa; nhận phụng dưỡng 128 Bà mẹ Việt Nam Anh hùng; tặng hơn 10 nghìn sổ tiết kiệm tình nghĩa với tổng số tiền gần 5,5 tỷ đồng cho các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, gia đình thân nhân liệt sĩ, các đồng chí thương binh, bệnh binh. Từ sự quan tâm ấy, đến nay tỉnh Thừa Thiên Huế có 98% số gia đình chính sách có mức sống bằng hoặc cao hơn mức sống trung bình của người dân nơi cư trú.

Về giải quyết khiếu, nại tố cáo: Đã bố trí và xây dựng trụ sở tiếp công dân, thường xuyên tổ chức đối thoại với công dân, nên số vụ và số việc trong những năm qua đã giảm so với trước. Đặc biệt là những vụ khiếu nại, tố cáo đông người đã giảm hẳn.

Về công tác dân vận gắn với  xây dựng chính quyền: trong nhiệm kỳ 2004-2011 HĐND cấp xã đã tiến hành lấy phiếu tín nhiệm đối với các chức danh Chủ tịch, Phó Chủ tịch HĐND và UBND; nhiệm kỳ 2011-2016 HĐND các cấp đã tiến hành lấy phiếu tín nhiệm đối với các chức danh do HĐND bầu. Qua thực hiện việc lấy phiếu tín nhiệm đã phát huy được vai trò, vị trí của Mặt trận tham gia xây dựng chính quyền cơ sở, nâng cao ý thức trách nhiệm của các thành viên trong Mặt trận, các đại biểu chính thức tham gia hội nghị bỏ phiếu tín nhiệm đã thể hiện rõ trách nhiệm của mình qua thực hiện việc bỏ phiếu; kết quả bỏ phiếu tín nhiệm đã giúp cho các cấp ủy Đảng, chính quyền hiểu rõ hơn về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, năng lực quản lý điều hành và tinh thần trách nhiệm của cán bộ lãnh đạo trước nhân dân, sự tín nhiệm của nhân dân đối với lãnh đạo chính quyền. Qua đó, nâng cao ý thức trách nhiệm của người đứng đầu chính quyền cơ sở, xây dựng phong cách làm việc gần dân, sát dân hơn, hoạt động của chính quyền có hiệu lực, hiệu quả hơn. Bên cạnh đó, công tác bầu Trưởng thôn, Tổ trưởng Tổ dân phố của đã tiến hành một cách dân chủ và đúng pháp luật.

Trong nhiệm kỳ 2011-2016, UBND tỉnh đã tổ chức tổng kết 10 năm thực hiện Chỉ thị số 18/2000/CT-TTg ngày 21/9/2000 của Thủ tướng Chính phủ; tổng kết 10 năm thực hiện Chỉ thị số 30-CT/TW ngày 18/2/1998 của Bộ Chính trị và sơ kết 5 năm thực hiện Pháp lệnh 34/2007/PL/UBTVQH11 về thực hiện dân chủ ở xã, phường, thị trấn và Nghị định 87/2007/NĐ-CP về quy chế dân chủ ở công ty cổ phần, công ty TNHH.

Công tác cải cách hành chính (CCHC): Giai đoạn 2001-2010 được triển khai trên toàn tỉnh với 4 nội dung lớn: Cải cách thể chế; cải cách tổ chức bộ máy; xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức và cải cách tài chính công. Sang giai đoạn 2011- 2015, tỉnh tiếp tục xác định CCHC vừa là nhiệm vụ cấp bách, vừa là giải pháp cơ bản nhằm tạo môi trường thuận lợi để phát triển kinh tế - xã hội; quyết tâm thực hiện CCHC một cách đồng bộ trên các lĩnh vực: Cải cách thể chế, cải cách thủ tục hành chính, cải cách tổ chức bộ máy hành chính nhà nước, xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, cải cách tài chính công và hiện đại hoá hành chính. Kết quả đã tạo bước chuyển biến mạnh mẽ trong chỉ đạo, điều hành và đã thực hiện tốt công tác phối hợp giữa các ngành, các cấp nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý trong các cơ quan hành chính nhà nước, nâng cao năng lực hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước, nâng cao trách nhiệm của cán bộ, công chức hướng trọng tâm vào việc phục vụ nhân dân, cơ bản đã giải quyết tốt các giao dịch hành chính với tổ chức, cá nhân trên địa bàn tỉnh.

Tuy vậy, vẫn còn những tồn tại, hạn chế:

- Công tác lãnh đạo, chỉ đạo quán triệt, tuyên truyền Chỉ thị 18/2000/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ chưa được thường xuyên; ở một số cấp chính quyền, cơ quan, đơn vị chưa xây dựng được chương trình, kế hoạch hành động thực hiện. Việc chỉ đạo cụ thể hoá các chủ trương về công tác dân vận trong các cơ quan Nhà nước còn hạn chế. Cơ chế phối hợp giữa chính quyền với MTTQ và các đoàn thể nhân dân trong việc thực hiện công tác dân vận chính quyền ở một số nơi chưa thường xuyên, hiệu quả chưa cao.

- Phong cách, lề lối làm việc của một số cán bộ, công chức còn nặng về hành chính, coi nhẹ vận động, thuyết phục, đối thoại giải thích cho nhân dân, ngại bám sát cơ sở, tiếp xúc với dân. Một bộ phận cán bộ, công chức, viên chức chưa có tinh thần trách nhiệm cao, thậm chí còn có biểu hiện gây phiền hà, khó khăn cho nhân dân. Công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân ở một số cấp chính quyền còn chậm, lúng túng, có địa phương còn để nhiều vụ việc tồn đọng, phát sinh khiếu kiện kéo dài.

Trên cơ sở những kết quả đạt được, những tồn tại, hạn chế của công tác dân vận chính quyền, chúng ta có thể rút ra một số kinh nghiệm như sau:

Thứ nhất, trong thực thi công vụ phải luôn tôn trọng và tin tưởng vào sức mạnh của nhân dân; cán bộ, đảng viên, công chức thực hành phong cách công tác dân vận “ trọng dân, gần dân, hiểu dân, học dân và có trách nhiệm với dân”, phải “nghe dân nói, nói dân hiểu, làm dân tin”; khi nhân dân đồng lòng, thì việc gì cũng làm được và khi nhân dân không đồng lòng, thì việc gì làm cũng không thành công…

Thứ hai, phải tiếp tục chăm lo xây dựng bộ máy nhà nước vững mạnh, trong sạch, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức tận tụy, trung thành, hết lòng vì dân. Mọi quan điểm, chủ trương mới của Đảng về công tác dân vận phải được thể chế hóa bằng các văn bản pháp luật, sát thực tiễn, hợp lòng dân, vì lợi ích của nhân dân. Chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ dân vận, nhất là cán bộ tham mưu cấp chiến lược.

Thứ ba, quá trình thực hiện phải luôn phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, đảm bảo sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, sự quản lý và điều hành của các cấp chính quyền, nêu cao vai trò của các tổ chức trong hệ thống chính trị; thường xuyên kiểm tra, sơ, tổng kết, động viên, khen thưởng và kịp thời xử lý những thiếu sót, sai phạm để rút kinh nghiệm.

Thứ tư, phải có sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ và phân công trách nhiệm cụ thể giữa chính quyền, Mặt trận và các đoàn thể chính trị xã hội trong quá trình triển khai thực hiên công tác dân vận. Cán bộ chính quyền hay cán bộ đoàn thể đều phải “Cùng nhau bàn tính kỹ càng, cùng nhau chia công rõ rệt”.  

Tóm lại, để làm dân vận tốt, theo Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Những người phụ trách dân vận cần phải óc nghĩ, mắt trông, tai nghe, chân đi, miệng nói, tay làm. Chứ không phải chỉ nói suông, chỉ ngồi viết mệnh lệnh. Họ phải thật thà nhúng tay vào việc”. Đó phải là những người luôn “Tự mình phải làm gương mẫu, cần, kiệm, liêm chính, để nhân dân noi theo”, vì quần chúng chỉ quý mến những người có tư cách, đạo đức, những người luôn lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ./.

Ths. Đinh Khắc Đính

TUV, Phó Chủ tịch UBND tỉnh