TÌNH HÌNH LAO ĐỘNG

TRONG CÁC KHU CÔNG NGHIỆP TỈNH THỪA THIÊN HUẾ

VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA ĐỐI VỚI CÔNG TÁC DÂN VẬN

---

Khu Công nghiệp đầu tiên của tỉnh Thừa Thiên Huế (KCN Phú Bài) được thành lập từ năm 1998. Đến nay, trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế có 6 KCN (Phú Bài, Phong Điền, Tứ Hạ, La Sơn, Phú Đa, Quảng Vinh) với tổng diện tích đất quy hoạch là 2.168,76 ha. Các KCN được phân bố ở 6 địa phương trên cơ sở lợi thế về tiềm năng của từng huyện, thị xã nhằm tạo điều kiện cho ngành công nghiệp từng bước phát triển. Hiện 4/6 KCN đã có nhà đầu tư hạ tầng với diện tích thuê đất là 896,7 ha; đạt tỷ lệ 41,3%; thu hút được 90 dự án đầu tư còn hiệu lực, với tổng vốn đăng ký đạt 18.203 tỷ đồng; trong đó vốn đầu tư trong nước là 13.649,4 tỷ đồng và vốn đầu tư nước ngoài là 218,8 triệu USD; vốn thực hiện ước đạt 4.094,06 tỷ đồng và 149,74 triệu USD, đạt khoảng 39% so với vốn đăng ký.

Hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp KCN tỉnh Thừa Thiên trong thời gian qua đã có những đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế của tỉnh nhà. Các doanh nghiệp KCN đóng góp tỷ trọng đáng kể trong tổng giá trị sản xuất ngành công nghiệp toàn tỉnh; giá trị SXCN năm 2013 đạt 8.554,6 tỷ đồng, chiếm 45% giá trị SXCN toàn tỉnh; nộp ngân sách của các doanh nghiệp KCN năm 2013 đạt 1.264,9 tỷ đồng; tạo việc làm cho khoảng 17.000 lao động (năm 2013) và là nơi sử dụng lao động có chuyên môn kỹ thuật phù hợp với công nghệ mới áp dụng vào sản xuất, góp phần đào tạo nguồn nhân lực cho tỉnh.

Dưới sự lãnh đạo của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, thời gian qua, Đảng ủy Khối doanh nghiệp tỉnh và các cấp ủy địa phương quan tâm chỉ đạo phát triển tổ chức đảng trong các loại hình doanh nghiệp trong các khu công nghiệp tỉnh (theo Quy định 99-QĐ/TW, ngày 22/3/2004 đối với đảng bộ, chi bộ cơ sở trong các DNNN; Quy đinh 170, 171-QĐ/TW, ngày 03/3/2013 đối với đảng bộ, chi bộ cơ sở trong DN tư nhân và DN có vốn đầu tư nước ngoài). Công đoàn các cấp thường xuyên chú trọng công tác chăm lo đời sống, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên công đoàn, người lao động. Công tác tuyên truyền giáo dục nâng cao nhận thức về pháp luật cho người lao động được chú trọng thực hiện bằng nhiều hình thức phong phú, phù hợp với thực tiễn, nội dung tuyên truyền tập trung vào các vấn đề liên quan trực tiếp đến người lao động có quy định trong Luật Lao động, Luật Công đoàn, Luật Bảo hiểm xã hội, Luật Dân sự, Nghị định 60/2013/NĐ-CP, ngày 19/6/2013 của Chính phủ.

Cùng với sự lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền, tổ chức công đoàn các cấp và sự nỗ lực của các doanh nghiệp, thời gian qua nhìn chung các khu công nghiệp tỉnh Thừa Thiên Huế dần ổn định và phát triển. Thu nhập bình quân của người lao động tại các KCN từ 3 đến 5 triệu đồng/người/tháng; các chế độ đối với người lao động như bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế được thực hiện tương đối tốt (96,9% lao động được ký kết hợp đồng; 97% lao động được doanh nghiệp thực hiện các khoản bảo hiểm bắt buộc; các doanh nghiệp đều thực hiện đúng mức lương tối thiểu theo quy định tại Nghị định 182/2013/NĐ-CP, ngày 14/11/2013 của Chính phủ). Ngoài tiền lương hàng tháng, nhiều doanh nghiệp còn có phụ cấp chi phí đi lại, ăn ca, lưu trú cho công nhân và thưởng tết hằng năm. Công tác chăm lo đời sống văn hóa, tinh thần, hoạt động xã hội được chính quyền, công đoàn các cấp và các doanh nghiệp quan tâm. Ủy ban nhân dân tỉnh đã phê duyệt Đề án nhà ở cho công nhân tại các KCN giai đoạn 2012-2015 và định hướng đến năm 2020; hiện tại, đã có 02 dự án xây dựng nhà ở cho công nhân ở KCN Phong Điền do Công ty Scavi làm chủ đầu tư và đã tạo ra 400 chỗ ở cho công nhân; dự án nhà ở cho công nhân tại KCN Phú Bài đang được xúc tiến. Đề án về thiết chế văn hóa ở các khu công nghiệp tỉnh hiện đang được Ủy ban nhân dân tỉnh xem xét phê duyệt. Các hoạt động văn hóa của người lao động ở các khu công nghiệp đang được phối hợp tổ chức ở các trung tâm văn hóa địa phương và Nhà Văn hóa lao động tỉnh. Đáng chú ý là Công ty Scavi (KCN Phong Điền) đã tự đầu tư một số công trình và thường xuyên tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao thiết thực, bổ ích cho công nhân của Công ty. Đây là mô hình tiêu biểu về hoạt động văn hóa tinh thần cho người lao động trong các khu công nghiệp của tỉnh.

Nhìn chung đời sống công nhân lao động ở các khu công nghiệp tỉnh Thừa Thiên Huế trong những năm qua tương đối ổn định, thu nhập của người lao động cơ bản được bảo đảm; đời sống tinh thần từng bước được các ban, ngành quan tâm; mối quan hệ giữa doanh nghiệp và người lao động (tổ chức đối thoại, ký kết thỏa ước lao động tập thể, tổ chức hội nghị người lao động,…) được lãnh đạo các ban, ngành quan tâm chỉ đạo. Vì vậy, trong những năm qua, mặc dù trong bối cảnh kinh tế có nhiều khó khăn, đồng thời với tình hình phức tạp trên Biển Đông trong thời gian gần đây, tuy vậy trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế không có cuộc biểu tình của công nhân lao động, không xảy ra đình công của công nhân, một số cuộc lãn công đều được giải quyết kịp thời, ngay tại cơ sở.

Tuy vậy, tình hình các khu công nghiệp tỉnh Thừa Thiên Huế hiện nay có nhiều vấn đề đặt ra đối với công tác dân vận như sau:

Thứ nhất, tổ chức đảng của các doanh nghiệp trong khu công nghiệp còn nhiều hạn chế, bất cập. Số doanh nghiệp trong các khu công nghiệp có tổ chức đảng còn ít, chỉ có 11 doanh nghiệp có tổ chức đảng trong tổng số 31 doanh nghiệp đang hoạt động, tập trung chủ yếu ở các doanh nghiệp nhà nước; các tổ chức đảng ở trực thuộc nhiều đầu mối (Đảng ủy Khối doanh nghiệp; các cấp ủy địa phương); chưa thể hiện rõ vai trò hạt nhân chính trị của tổ chức đảng trong các doanh nghiệp.

Thứ hai, ngoài tổ chức Công đoàn, các đoàn thể khác (thanh niên, phụ nữ, cựu chiến binh,…) hầu như không có. Phần lớn đoàn viên công đoàn ở các khu công nghiệp trực thuộc Liên đoàn lao động tỉnh, còn có một bộ phận trực thuộc Công đoàn của các tập đoàn kinh tế lớn trực thuộc Tổng Liên đoàn lao động nên việc phối hợp tổ chức hoạt động trong một số trường hợp gặp nhiều khó khăn. Vẫn còn 7 doanh nghiệp chưa có tổ chức công đoàn, một số doanh nghiệp chưa tạo điều kiện cho Công đoàn hoạt động theo quy định (các doanh nghiệp nợ kinh phí và đoàn phí công đoàn đối với Công đoàn các KCN tỉnh: Năm 2013: 1,088 tỷ đồng, tính luỹ kế đến tháng 9/2014 số nợ trên lên đến gần 1,8 tỷ đồng). Việc nắm bắt tình hình, tâm tư, nguyện vọng của người lao động còn hạn chế.

Thứ ba, nhận thức và chấp hành về pháp luật liên quan đến người lao động của các doanh nghiệp (chủ yếu là doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài) còn nhiều hạn chế. Hầu hết các doanh nghiệp không quan tâm đến việc tổ chức hội nghị người lao động hằng năm, một số doanh nghiệp nhỏ thuê mướn lao động thời vụ, không có hợp đồng lao động, không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ các chế độ, chính sách đối với người lao động theo luật định (các doanh nghiệp nợ bảo hiểm xã hội tính đến tháng 9/2014: 6,7 tỷ đồng).

Thứ tư, chính sách an sinh xã hội đối với người lao động trong các khu công nghiệp chưa quan tâm đúng mức (thiết chế văn hóa, khu nhà ở tập trung, công nhân ở các vùng xa đi lại còn khó khăn,….).   

Từ thực trạng, những vấn đề đặt ra trên, công tác dân vận trong các khu công nghiệp của các tổ chức trong hệ thống chính trị cần quan tâm đến các nhóm nội dung, giải pháp như sau:

Một là, Cấp ủy các cấp tiếp tục quan tâm phát triển tổ chức đảng cơ sở, đoàn thể (mà trước hết là Công đoàn) trong các khu công nghiệp theo tinh thần Thông báo Kết luận số 80-KL/TW, ngày 29/7/2010 của Ban Bí thư (khóa X) về tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Chỉ thị 07-CT/TW của Bộ Chính trị (khóa VIII) trong tình hình mới. Đồng thời kiến nghị một số giải pháp: (i) Nghiên cứu, sắp xếp các tổ chức đảng trong các khu công nghiệp trực thuộc một đầu mối (Đảng ủy Khối Doanh nghiệp tỉnh) và thành lập ban dân dận ở Đảng ủy Khối Doanh nghiệp; (ii) xây dựng và củng cố mối quan hệ giữa cấp ủy đảng với hội đồng quản trị, lãnh đạo, người quản lý doanh nghiệp và các đoàn thể, hình thành quy chế phối hợp giữa cấp ủy với hội đồng quản trị, ban giám đốc, giữa bí thư cấp ủy với chủ tịch hội đồng quản trị, tổng giám đốc (giám đốc) doanh nghiệp. (iii)Tiếp tục lãnh đạo có kết quả công tác xây dựng và thực hiện Quy chế dân chủ tại nơi làm việc trong các doanh nghiệp; (iv) Nghiên cứu bổ sung vào Luật Doanh nghiệp ghi nhận địa vị pháp lý của tổ chức cơ sở đảng trong các doanh nghiệp ngoài quốc doanh. Quy định cụ thể về chế độ, chính sách và nguồn ngân sách bảo cho hoạt động công tác đoàn thể trong các doanh nghiệp tư nhân.

Hai là, tiếp tục chỉ đạo thực hiện tốt chính sách thu hút đầu tư và chính sách an sinh xã hội trong các khu công nghiệp, tăng cường tuyền truyền, nâng cao nhận thức pháp luật và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp. Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo các sở, ban ngành, nhất là BQL các KCN thực hiện có hiệu quả các chính sách thu hút đầu tư; đẩy mạnh công tác cải cách hành chính, xây dựng và thực hiện tốt các đề án liên quan đến chính sách an sinh xã hội đối với người lao động trong các khu công nghiệp; thường xuyên tổ chức đối thoại, gặp gỡ doanh nghiệp để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với doanh nghiệp trên các lĩnh vực.

Ba là, tăng cường tổ chức và phương thức hoạt động Công đoàn ở các khu công nghiệp. Các đoàn thể chính trị - xã hội tỉnh (nhất là Liên đoàn lao động) cùng Đảng ủy Khối Doanh nghiệp nghiên cứu xây dựng chương trình phối hợp công tác về nâng cao chất lượng hoạt động các đoàn thể trong các doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài trên toàn Đảng bộ Khối. Đồng thời đề nghị Trung ương nghiên cứu, sắp xếp lại hệ thống tổ chức đoàn thể phù hợp với hệ thống tổ chức đảng, bảo đảm công tác lãnh đạo, chỉ đạo và hoạt động đồng bộ, thông suốt, phù hợp với tình hình thực tế hoạt động của các doanh nghiệp hiện nay.

---