Thời gian qua, thành phố Huế đã tập trung triển khai các nhiệm vụ chuyển đổi số trên cơ sở thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam; Chương trình hành động số 33-CTr/TU ngày 07/5/2026 của Thành ủy về thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW; Quyết định số 611/QĐ-TTg ngày 06/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Trên cơ sở đó, thành phố Huế đã ban hành Kế hoạch số 436/KH-UBND ngày 31/7/2026 về thực hiện Đề án chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 trên địa bàn thành phố. Kế hoạch xác định mục tiêu xây dựng nền tảng văn hóa số hiện đại, hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu ngành văn hóa, hiện đại hóa toàn diện hệ sinh thái văn hóa số phù hợp với phạm vi quản lý và điều kiện thực tế của địa phương. Đồng thời, gắn nhiệm vụ chuyển đổi số với việc xây dựng, hoàn thiện Đề án “Phát triển các ngành công nghiệp văn hóa trên địa bàn thành phố Huế giai đoạn 2026-2030”, trong đó chú trọng phát triển lĩnh vực công nghiệp nội dung số về di sản.

Từ thực tiễn quản lý, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch xác định rõ trách nhiệm của ngành trong ứng dụng công nghệ số, xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa gắn với chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp. Việc triển khai chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa được xác định trên cơ sở lấy tài nguyên văn hóa làm nền tảng, bảo đảm quá trình số hóa có tính khoa học, chính xác và giữ được tính nguyên gốc của thông tin. Qua đó, từng bước đưa văn hóa số trở thành nguồn lực mới cho phát triển bền vững, mở rộng khả năng tiếp cận, khai thác và chia sẻ tài nguyên văn hóa, phục vụ hiệu quả nhu cầu của người dân, doanh nghiệp và xã hội.

Đáng chú ý, ngành đã tham mưu xây dựng Đề án “Tổ chức Festival Huế và các sự kiện văn hóa, thể thao có quy mô quốc gia, quốc tế tại thành phố Huế đến năm 2030”, định hướng xây dựng và phát triển các chương trình mang thương hiệu riêng như Lễ hội Ánh sáng quốc tế (Hue International Light Festival), Tuần lễ Âm nhạc và Di sản Quốc tế Huế (Hue Wonderverse Music Fest), đặc biệt là chương trình truyền hình thực tế sáng tạo (The Hue Creators). Đây là những định hướng nhằm tạo ra các sản phẩm văn hóa số mới, góp phần quảng bá hình ảnh, giá trị di sản và từng bước định hình thương hiệu văn hóa mới cho Huế.

Cùng với đó, thành phố đã số hóa dữ liệu hệ thống lễ hội tại địa chỉ lehoi.hue.gov.vn; vận hành hệ thống thông tin quản lý về công tác gia đình tại địa chỉ giadinh.hue.gov.vn; triển khai số hóa tài nguyên di sản văn hóa vật thể, phi vật thể và di sản tư liệu. Ngành cũng đã công bố dữ liệu mở tại Cổng dữ liệu mở thành phố (https://data.hue.gov.vn/), với nhiều nhóm thông tin như: danh sách cơ quan báo chí Trung ương và địa phương; danh sách các công ty được cấp phép hoạt động in; danh sách nhà xuất bản; các công trình, địa điểm lịch sử và danh lam thắng cảnh tiêu biểu; thiết chế thể thao; số lượng hiện vật tại các bảo tàng; danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và các di tích lịch sử, văn hóa.

Đoàn khảo sát làm việc tại Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế

Tại Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, nhiều công nghệ số hiện đại đã được ứng dụng trong số hóa các công trình kiến trúc, không gian di tích, tư liệu lịch sử và hiện vật, qua đó từng bước hình thành cơ sở dữ liệu phục vụ công tác lưu trữ, nghiên cứu, quản lý và giới thiệu di sản. Trung tâm đã ứng dụng công nghệ 360 độ để số hóa Kinh thành Huế, Lầu Tàng Thơ và một số địa điểm thuộc Quần thể di tích Cố đô Huế.

Tại các công trình như hệ thống bia Tiến sĩ ở Văn Miếu, Cửu Đỉnh và khu vực Điện Phụng Tiên, Trung tâm đã triển khai hệ thống thông tin thông qua mã QR, giúp người dân và du khách dễ dàng tiếp cận thông tin về lịch sử, kiến trúc và giá trị di sản. Các ứng dụng thực tế ảo (VR), thực tế mở rộng (XR) tại khu vực Đại Nội góp phần tái hiện không gian, cảnh quan và các yếu tố lịch sử, tạo thêm phương thức tiếp cận di sản trực quan, sinh động. Công tác số hóa cổ vật cũng được triển khai nhằm xây dựng cơ sở dữ liệu trực quan, phục vụ nghiên cứu, lưu trữ và giới thiệu những hiện vật tiêu biểu của triều Nguyễn. Đến nay, đã có 207 cổ vật được quét và số hóa 3D, góp phần tạo lập các phiên bản số có độ chi tiết cao, hỗ trợ công tác nghiên cứu, giới thiệu và quảng bá giá trị cổ vật đến công chúng.

Từ tháng 11/2022, Trung tâm chính thức đưa vào vận hành hệ thống vé điện tử tại Quần thể di tích Cố đô Huế, đánh dấu bước chuyển đổi quan trọng trong phương thức tổ chức bán vé và phục vụ khách tham quan. Năm 2025, Trung tâm tiếp tục tích hợp các phương thức thanh toán quốc tế, thanh toán bằng thẻ trên cổng thanh toán trực tuyến và hệ thống loa thông báo giao dịch điện tử, góp phần hoàn thiện quy trình thanh toán không dùng tiền mặt. Việc khai thác dữ liệu từ hệ thống vé điện tử bước đầu tạo cơ sở cho công tác thống kê, phân tích, dự báo lượng khách và doanh thu, hỗ trợ lãnh đạo Trung tâm trong điều hành hoạt động, bố trí nhân lực và nâng cao hiệu quả quản lý các điểm tham quan.

Tại phường An Cựu, công tác phát triển văn hóa số được lồng ghép trong các nhiệm vụ chuyển đổi số, cải cách hành chính, tuyên truyền xây dựng nếp sống văn minh đô thị, phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” và các phong trào thi đua yêu nước tại địa phương. Trong đó, phường chú trọng phát huy hiệu quả các kênh thông tin điện tử, mạng xã hội chính thống, đặc biệt là Trang thông tin điện tử phường An Cựu; các trang Facebook của cơ quan Đảng ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội phường, các tổ dân phố; cùng hệ thống nhóm Zalo của các tổ chức đảng và tổ dân phố trên địa bàn.

Nội dung tuyên truyền tập trung vào công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị; phát triển kinh tế - xã hội; cải cách hành chính, chuyển đổi số; xây dựng đô thị văn minh; thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội; xây dựng gia đình văn hóa, tổ dân phố văn hóa; bảo vệ môi trường và giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa Huế. Hình thức tuyên truyền từng bước được đổi mới, kết hợp giữa tin, bài, hình ảnh, infographic, thông báo trực quan và các sản phẩm truyền thông ngắn gọn, dễ tiếp cận. Qua đó, góp phần rút ngắn thời gian truyền tải thông tin, mở rộng phạm vi tiếp cận, tạo điều kiện để người dân chủ động theo dõi, chia sẻ và tương tác với các hoạt động của địa phương.

Đáng chú ý, hướng đến mục tiêu bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa ẩm thực Cố đô, đồng thời thúc đẩy ứng dụng công nghệ số trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của hội viên phụ nữ, Hội Liên hiệp Phụ nữ phường An Cựu đã triển khai mô hình Tổ liên kết “Phụ nữ An Cựu giữ gìn tinh hoa bánh Huế vươn tầm không gian số”. Thông qua mô hình, các thành viên có điều kiện chia sẻ kinh nghiệm, bí quyết chế biến các loại bánh truyền thống; hỗ trợ quảng bá, giới thiệu sản phẩm trên các nền tảng mạng xã hội và thương mại điện tử, từng bước mở rộng thị trường, kết nối khách hàng.

Mô hình còn chú trọng liên kết vùng nguyên liệu, nâng cao chất lượng sản phẩm và bảo đảm an toàn thực phẩm. Đây là sự kết hợp giữa bảo tồn bản sắc văn hóa địa phương với phát triển kinh tế số, phát huy vai trò chủ thể của phụ nữ trong gìn giữ nghề truyền thống, quảng bá ẩm thực Huế và nâng cao thu nhập. Qua đó, góp phần đưa các giá trị văn hóa truyền thống của địa phương lan tỏa rộng rãi hơn trên không gian số.

Trong thời gian tới, thành phố Huế tiếp tục tập trung xây dựng hệ sinh thái dữ liệu văn hóa, bảo tàng số, trải nghiệm số, du lịch văn hóa thông minh và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý, bảo tồn, phát huy giá trị di sản. Đồng thời, rà soát, kiểm kê, chuẩn hóa dữ liệu thư viện, dữ liệu nghiệp vụ xuất bản, dữ liệu hiện vật và hồ sơ di tích; xây dựng phương án di chuyển, cài đặt tập trung hệ thống eMicLib tại Trung tâm Giám sát, điều hành đô thị thông minh (IOC).

Bên cạnh đó, thành phố chú trọng gắn phát triển văn hóa số với văn hóa đọc và giáo dục truyền thống; quan tâm đến đối tượng học sinh, thanh thiếu nhi và người dân ở những khu vực còn hạn chế điều kiện tiếp cận thông tin; đồng thời huy động các nguồn lực xã hội hóa để phát triển sản phẩm văn hóa số.

Thông qua các nhiệm vụ và giải pháp đồng bộ, thành phố Huế hướng đến khai thác hiệu quả tiềm năng công nghệ số trong bảo tồn, phát huy các giá trị di sản, lan tỏa bản sắc văn hóa địa phương, từng bước hình thành hệ sinh thái văn hóa số hiện đại, góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Thu Hà