Đây là một trong những lễ hội truyền thống tiêu biểu, mang đậm giá trị văn hóa, tín ngưỡng và tinh thần đoàn kết cộng đồng của đồng bào Pa Cô trên địa bàn. A Riêu Ngọi Đùng là lễ mừng nhà mới, được tổ chức sau khi hoàn thành việc dựng nhà. Lễ hội nhằm bày tỏ lòng biết ơn đối với các vị Giàng đã ban cho nguyên vật liệu, che chở để con cháu dựng được ngôi nhà mới khang trang, vững chắc, là nơi trú ngụ, sinh hoạt, gắn kết các thành viên trong gia đình. Đồng thời, đây cũng là dịp để gia chủ tri ân bà con làng bản, bạn bè, láng giềng đã chung tay giúp đỡ cả về vật chất lẫn tinh thần trong quá trình xây dựng nhà ở, thể hiện rõ nét truyền thống đoàn kết, tương thân tương ái của cộng đồng.

Lễ gồm có 2 phần, 13 bước nghi lễ gồm Tâng hung (Họp bàn); A xa, a rah (Tẩy rửa) cấp gia đình; Târ rình (Trình báo dàng Xứ); A xa A rah (Tẩy rửa) cấp làng; Kâl lại (Cúng cho hồn ma quỷ); Pa đoh ân đoong (Báo hiệu); Bayh moh, Thâu (Cột dê, Tế sống); Chật âm bẹ (Đâm dê); Tực chen (Cúng chín); Choan đung (Nhảy nhà mới); Ta mot tâm moi (Mời khách vào nhà); Pa tộ tâm pa (Giao mâm cỗ cho khách); A vôi âm pôông (Khách trao quà); Pa dưn đung, tâm moi ( Hầu nhà mới, hầu khách); Pa choo tâm moi (Tiễn khách). Mỗi nghi thức đều mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, thể hiện quan niệm truyền thống của đồng bào Pa Cô về mối quan hệ hài hòa giữa con người với thiên nhiên, thần linh và cộng đồng.

Lễ hội là dịp tái hiện sinh động các giá trị văn hóa truyền thống gắn với tín ngưỡng dân gian, thể hiện lòng tri ân đối với tổ tiên, thần linh, đồng thời cầu mong cho gia đình, bản làng luôn bình an, no ấm, hạnh phúc. Không gian lễ hội rộn ràng tiếng chiêng, tiếng trống, hòa quyện cùng những điệu múa truyền thống và sắc màu trang phục dân tộc, tạo nên bức tranh sinh động về đời sống văn hóa tinh thần của đồng bào vùng cao A Lưới.

Thông qua lễ hội các giá trị văn hóa truyền thống được lưu giữ, bảo tồn và phát huy

Thông qua việc tổ chức lễ hội, các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc Pa Cô tiếp tục được gìn giữ, phục dựng và lan tỏa, góp phần nâng cao ý thức cộng đồng trong công tác bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc gắn với phát triển du lịch cộng đồng bền vững. Đây cũng là dịp để thế hệ trẻ hiểu rõ hơn về cội nguồn, phong tục, tập quán của cha ông, từ đó bồi đắp niềm tự hào và trách nhiệm trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc mình.

Những hình ảnh được ghi lại tại lễ hội không chỉ phản ánh không khí vui tươi, phấn khởi của ngày hội văn hóa, mà còn là minh chứng sinh động cho sự quan tâm của các cấp ủy Đảng, chính quyền, các ngành và sự đồng thuận, chung tay của Nhân dân trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số trên địa bàn.

Lễ hội Ngọi Đùng – Mừng nhà mới của đồng bào Pa Cô được tổ chức tại Làng Văn hóa các dân tộc xã A Lưới 3 đã khép lại trong không khí trang trọng, ấm áp và rực rỡ sắc màu văn hóa truyền thống, để lại nhiều ấn tượng sâu sắc trong lòng Nhân dân và du khách tham dự, góp phần làm phong phú đời sống văn hóa tinh thần ở cơ sở.

 Phạm Liễu