“Không khí ở khu phố đi bộ này rất ‘Huế’, nhẹ nhàng, trong lành. Nhưng đi một lúc thì cũng… hết chỗ để đi. Chủ yếu là ăn uống, chưa thấy điểm nhấn đặc biệt. Nếu như vậy thì ở Huế chỉ cần một đêm là đủ.” Những chia sẻ rất thật của anh Hồ Thanh Hải- du khách đến từ TP Quy Nhơn phần nào phác họa một bức tranh rõ nét về du lịch Huế ban đêm: đã có sức hút, nhưng vẫn chưa đủ để níu chân.

Hiện nay, các hoạt động ban đêm chủ yếu tập trung tại một số khu vực như phố đi bộ Phạm Ngũ Lão – Chu Văn An – Võ Thị Sáu. Vào những dịp cuối tuần, nơi đây thu hút đông đảo người dân và du khách với âm nhạc đường phố, các gian hàng ẩm thực và không khí nhộn nhịp. Dọc tuyến, những sân khấu âm nhạc đường phố với phong cách trẻ trung, hiện đại liên tục được tổ chức, tạo nên bầu không khí sôi động, cuốn hút, kéo dài suốt nhiều giờ trong đêm.

Điểm nhấn của khu phố là không gian trưng bày và bán các sản phẩm lưu niệm mang đậm dấu ấn Huế với các mặt hàng thủ công mỹ nghệ, đặc sản địa phương, những món quà nhỏ tinh tế góp phần thu hút du khách, gia tăng trải nghiệm và giá trị chi tiêu. Sự đan xen giữa hoạt động ẩm thực, biểu diễn nghệ thuật và mua sắm đặc trưng đã tạo nên một tổng thể hài hòa, khác biệt, trở thành điểm nhấn mà nhiều phố đi bộ khác vẫn chưa khai thác hiệu quả. Tuy nhiên, sự sôi động này vẫn mang tính cục bộ, chưa lan tỏa ra toàn bộ không gian đô thị.

Phố đi bộ Hai Bà Trưng được đầu tư hạ tầng đồng bộ, hiện đại, tuy nhiên vẫn thiếu những sản phẩm đặc trưng đủ sức tạo dấu ấn và giữ chân du khách

Trong khi đó, nhiều khu vực được kỳ vọng trở thành điểm nhấn lại chưa phát huy hiệu quả. Phố đi bộ Hai Bà Trưng khá vắng vẻ, hoạt động kinh doanh chưa thực sự khởi sắc. Tuyến dạo bộ ven sông Hương, nơi sở hữu lợi thế cảnh quan đặc biệt  cũng chưa hình thành được các hoạt động đủ sức hấp dẫn để tạo ấn tượng với du khách vào buổi tối.

Trên thực tế, Huế từng có những sản phẩm tạo được dấu ấn như chương trình “Đêm Hoàng cung”, tái hiện không gian cung đình và thu hút sự quan tâm lớn từ du khách. Tuy nhiên, các hoạt động này chủ yếu mang tính sự kiện, diễn ra theo thời điểm, thiếu sự duy trì thường xuyên và chưa được kết nối thành chuỗi trải nghiệm liên tục. Khi chương trình kết thúc, dòng khách cũng nhanh chóng phân tán.

Theo Bà Trần Thị Hoài Trâm – Giám đốc Sở Du lịch thành phố Huế: “Các hoạt động kinh tế đêm đã hình thành nhưng chưa tạo được chuỗi trải nghiệm liên hoàn. Du khách có thể tham gia một điểm, nhưng sau đó thiếu lựa chọn để tiếp tục ở lại và trải nghiệm thêm.”

Sông Hương sở hữu cảnh quan thơ mộng, giàu giá trị văn hóa, song việc khai thác du lịch vẫn chưa tương xứng với tiềm năng vốn có

Điểm hạn chế này cho thấy, vấn đề không nằm ở việc thiếu hoạt động, mà ở cách tổ chức và liên kết sản phẩm. Các không gian kinh tế đêm hiện nay vẫn phát triển rời rạc, thiếu sự kết nối để hình thành hành trình trải nghiệm xuyên suốt.

Nhìn sâu hơn, phần lớn các hoạt động vẫn xoay quanh dịch vụ ăn uống và giải trí đơn giản. Trong khi đó, những giá trị đặc trưng của Huế như di sản, nghệ thuật cung đình, không gian văn hóa truyền thống… lại chưa được khai thác hiệu quả trong khung giờ buổi tối.

Ở góc độ văn hóa, ông Phan Thanh Hải – Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế cho rằng: “Huế không thể phát triển kinh tế đêm theo lối mòn của các đô thị giải trí. Nếu đi theo hướng ồn ào, thương mại hóa, rất dễ làm mất đi bản sắc và gây áp lực lên không gian di sản.” 

Điều này đặt ra yêu cầu phải định vị lại hướng phát triển. Kinh tế đêm ở Huế cần được xây dựng trên nền tảng văn hóa – di sản – trải nghiệm, tạo ra những sản phẩm có chiều sâu, thay vì chỉ dừng lại ở các dịch vụ đơn lẻ.

Phát triển kinh tế đêm: Không đánh đổi di sản

Dù còn nhiều dư địa, phát triển kinh tế đêm ở Huế không phải là bài toán có thể giải quyết trong thời gian ngắn. Với một đô thị di sản, mọi định hướng đều cần được cân nhắc kỹ lưỡng, nhằm đảm bảo sự hài hòa giữa phát triển và bảo tồn. Trong đó, khu vực hai bờ sông Hương được xem là trục không gian quan trọng, có tiềm năng lớn để hình thành các sản phẩm du lịch về đêm. Tuy nhiên, việc khai thác cần đặt trong giới hạn, tránh tác động tiêu cực đến cảnh quan và hệ thống di tích.

Vì nếu phát triển “nóng”, chạy theo xu hướng hoặc sao chép mô hình từ các đô thị khác, Huế có thể đối mặt với hàng loạt vấn đề như: quá tải hạ tầng đô thị về đêm, áp lực giao thông và môi trường, xung đột giữa hoạt động du lịch với đời sống cư dân, và nghiêm trọng hơn là nguy cơ làm biến dạng không gian di sản.

Thực tế ở nhiều đô thị cho thấy, kinh tế đêm nếu không được kiểm soát tốt rất dễ rơi vào tình trạng thương mại hóa cực đoan, khi các hoạt động giải trí lấn át không gian văn hóa, tiếng ồn và ánh sáng sẽ phá vỡ sự hài hòa của cảnh quan. Với Huế, điều này càng đáng lo ngại khi bản sắc của thành phố lại nằm chính ở sự trầm lắng, tinh tế và cân bằng.

Quan điểm này cũng được lãnh đạo thành phố nhấn mạnh: phát triển kinh tế đêm không được đánh đổi cảnh quan và bản sắc văn hóa để lấy tăng trưởng trước mắt. Các dự án cần được nghiên cứu kỹ về quy hoạch, hạ tầng và tính khả thi trước khi triển khai.

Các sản phẩm handmade với nét độc đáo, tinh tế luôn được du khách ưu tiên lựa chọn khi tìm kiếm những món quà lưu niệm mang dấu ấn riêng

Một yêu cầu quan trọng nữa đã được đặt ra là chuyển từ tư duy “làm sự kiện” sang “xây dựng sản phẩm”. Thay vì các hoạt động mang tính thời điểm, Huế cần phát triển các sản phẩm có tính ổn định, vận hành thường xuyên và có khả năng tạo thói quen trải nghiệm cho du khách.

Ở góc độ xúc tiến và thu hút đầu tư, bà Nguyễn Thị Bích Thảo – Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Hỗ trợ doanh nghiệp thành phố Huế nhận định: “Huế có lợi thế rất riêng về cảnh quan và chiều sâu văn hóa. Tuy nhiên, thành phố vẫn đang giữ hình ảnh ‘trầm mặc’, vì vậy phát triển kinh tế đêm cần có sự cân bằng giữa bảo tồn và đổi mới. Nếu không, sẽ khó tạo ra sức hút mạnh mẽ như các đô thị du lịch khác.”

Theo bà Thảo, hướng đi phù hợp là tập trung khai thác và sáng tạo các giá trị di sản trong không gian ban đêm, tạo nên những trải nghiệm vừa tinh tế, vừa khác biệt. Đây cũng là cơ sở để thu hút đầu tư vào các sản phẩm có giá trị gia tăng cao, gắn với công nghiệp văn hóa.

Khi tìm được cách tiếp cận phù hợp, kinh tế đêm không chỉ góp phần kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu của du khách, mà còn mở ra một diện mạo mới cho Huế, một đô thị di sản biết cách làm mới mình, nhưng vẫn giữ được chiều sâu và bản sắc riêng.

Lê Thúy