In trang
Hội thảo khoa học xây dựng và phát triển đội ngũ trí thức khoa học công nghệ thành phố Huế

Thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trên địa bàn thành phố Huế
Cập nhật lúc : 15:06 12/01/2025

Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là chủ trương lớn, có ý nghĩa chiến lược lâu dài, thể hiện quyết tâm chính trị rất cao của Đảng trong việc tạo lập động lực tăng trưởng mới, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế, đồng thời đổi mới căn bản phương thức quản trị quốc gia trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu.

Huế là đô thị di sản, trung tâm văn hóa, y tế chuyên sâu, giáo dục - đào tạo và khoa học - công nghệ của khu vực miền Trung và cả nước, việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW có ý nghĩa đặc biệt quan trọng; là yêu cầu tất yếu, vừa là cơ hội lớn để thành phố tạo đột phá phát triển nhanh và bền vững, nâng cao chất lượng đời sống Nhân dân, khẳng định vai trò, vị thế của thành phố trực thuộc Trung ương trong giai đoạn phát triển mới.

Về phát triển hạ tầng số, thành phố đã tập trung đầu tư, từng bước hoàn thiện hạ tầng viễn thông và công nghệ thông tin. Tỷ lệ phủ sóng 5G trên địa bàn đạt trên 82%; 100% cơ quan nhà nước được cấp và sử dụng chữ ký số với hơn 33.700 chữ ký số đang hoạt động. Trung tâm Giám sát, điều hành đô thị thông minh (IOC) của thành phố từng bước được nâng cấp, mở rộng, phát huy hiệu quả trong công tác quản lý, điều hành, tiếp nhận và xử lý phản ánh hiện trường, phục vụ quản trị đô thị.

Về xây dựng chính quyền số, Thành phố Huế hiện cung cấp trên 2.100 dịch vụ công trực tuyến, trong đó có hàng trăm dịch vụ công trực tuyến toàn trình; tỷ lệ hồ sơ giải quyết trực tuyến đạt trên 93%, thuộc nhóm địa phương dẫn đầu cả nước. Việc giải quyết thủ tục hành chính không phụ thuộc địa giới hành chính được triển khai đồng bộ, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo có nhiều chuyển biến tích cực. Tỷ lệ hợp tác nghiên cứu giữa các tổ chức khoa học và công nghệ với doanh nghiệp đạt khoảng 34,4%, xếp thứ 3 toàn quốc theo Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII). Thành phố đã công nhận, chuyển giao nhiều kết quả nghiên cứu khoa học vào thực tiễn; một số kết quả bước đầu được thương mại hóa. Đội ngũ nhân lực nghiên cứu khoa học của thành phố tương đối dồi dào, đặc biệt là lợi thế từ hệ thống các trường đại học, bệnh viện, viện nghiên cứu trung ương đóng trên địa bàn.

Chuyển đổi số trong các lĩnh vực kinh tế – xã hội được đẩy mạnh. Các lĩnh vực y tế, giáo dục, du lịch, văn hóa, đô thị thông minh từng bước ứng dụng công nghệ số, hình thành các mô hình mới như y tế số, giáo dục số, du lịch thông minh, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng dịch vụ.

Đồng chí Hồ Thắng, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy phát biểu tại Hội thảo

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW trên địa bàn Thành phố Huế vẫn còn một số hạn chế, tồn tại cần thẳng thắn nhìn nhận. Đó là, nguồn lực đầu tư cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số còn hạn chế; tỷ lệ chi cho nghiên cứu và phát triển (R&D) so với GRDP còn thấp, chưa đáp ứng yêu cầu của Nghị quyết. Hạ tầng băng rộng cố định tốc độ cao chưa phát triển đồng bộ, nhất là tại một số khu vực ngoài trung tâm. Hoạt động thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học, phát triển thị trường khoa học và công nghệ còn chậm; mối liên kết giữa nghiên cứu - ứng dụng - sản xuất - kinh doanh chưa thật sự chặt chẽ. Chuyển đổi số trong khu vực doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, còn gặp nhiều khó khăn do hạn chế về vốn, nhân lực và năng lực quản trị. Nguồn nhân lực khoa học, công nghệ và chuyển đổi số tuy đông nhưng chưa đồng đều về chất lượng; đội ngũ chuyên gia công nghệ cao, chuyên gia đầu ngành còn thiếu. Nhận thức và tư duy đổi mới ở một bộ phận cán bộ, công chức, viên chức chưa theo kịp yêu cầu phát triển trong bối cảnh chuyển đổi số.

Trong bối cảnh mới, để thực hiện hiệu quả Nghị quyết 57-NQ/TW, thành phố Huế tiếp tục đổi mới tư duy, lựa chọn các nhiệm vụ giải pháp trọng tâm mang tính chiến lược, dài hạn, gắn chặt với bản sắc và định hướng phát triển đô thị đặc thù của thành phố Huế với các định hướng:

Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo gắn chặt với mô hình đô thị di sản, văn hóa, sinh thái, thông minh. Huế không phát triển công nghệ theo chiều rộng, mà cần tập trung vào các lĩnh vực có lợi thế so sánh, có khả năng tạo giá trị gia tăng cao và dấu ấn riêng. Trọng tâm là ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn trong bảo tồn và phát huy giá trị di sản; phát triển du lịch thông minh; y tế thông minh gắn với Bệnh viện Trung ương Huế; giáo dục – đào tạo chất lượng cao gắn với Đại học Huế; khác thác tiềm năng tài nguyên bản địa để phát triển các ngành lợi thế như công nghiệp văn hoá, nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp công nghệ cao tại các vùng đàm phá và vùng gò đồi...

Chuyển mạnh từ tư duy đầu tư hạ tầng số sang phát triển kinh tế dữ liệu và quản trị dựa trên dữ liệu. Dữ liệu cần được xác định là tài nguyên chiến lược mới của thành phố. Trong thời gian tới, Huế cần tập trung làm sạch, chuẩn hóa, liên thông các cơ sở dữ liệu chuyên ngành; xây dựng hệ thống quản trị dữ liệu thống nhất toàn thành phố; đưa chất lượng dữ liệu vào tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị. Trên cơ sở đó, từng bước ứng dụng trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu lớn trong dự báo, hoạch định chính sách, quản lý đô thị, tài nguyên, môi trường và cung cấp dịch vụ công theo hướng cá nhân hóa.

Hình thành và phát triển các không gian đổi mới sáng tạo, khu công nghệ  theo mô hình mở (công viên khoa học), gắn kết chặt chẽ viện - trường - doanh nghiệp. Việc triển khai Khu Công nghệ cao cần tiếp cận theo hướng linh hoạt, tích hợp nghiên cứu, đào tạo, thử nghiệm, khởi nghiệp và thương mại hóa sản phẩm. Thành phố Huế cần ưu tiên phát triển các cụm đổi mới sáng tạo chuyên sâu theo lĩnh vực như y sinh – dược liệu, công nghệ bảo tồn di sản (công nghiệp văn hoá), công nghệ môi trường, công nghệ du lịch, thay vì dàn trải, trùng lặp.

- Đổi mới mạnh mẽ cơ chế thu hút, sử dụng và phát triển nguồn nhân lực khoa học – công nghệ chất lượng cao. Cùng với chính sách thu hút nhân tài, thành phố cần tạo môi trường làm việc, nghiên cứu và sáng tạo thuận lợi; cho phép thí điểm các cơ chế linh hoạt về tài chính, khoán chi nhiệm vụ khoa học – công nghệ gắn với sản phẩm đầu ra cụ thể. Đồng thời, cần đầu tư bài bản cho đào tạo kỹ năng số, năng lực đổi mới sáng tạo cho đội ngũ cán bộ, công chức, nhất là ở cấp cơ sở.

- Thúc đẩy mô hình hợp tác “ba nhà” theo hướng thực chất, hiệu quả và bền vững. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, định hướng và đặt hàng; nhà khoa học tập trung nghiên cứu, sáng tạo; doanh nghiệp là trung tâm ứng dụng và thương mại hóa. Thành phố cần hoàn thiện cơ chế chia sẻ lợi ích, rủi ro trong các nhiệm vụ khoa học – công nghệ; khuyến khích doanh nghiệp tham gia ngay từ khâu xác định vấn đề, đặt hàng nghiên cứu đến thử nghiệm và đưa sản phẩm ra thị trường.

 

Đại biểu dự Hội thảo

Từ các định hướng trên, thành phố Huế sẽ tăng cường các nhóm giải pháp nhằm triển khai có hiệu quả Nghị quyết 57 trên địa bàn:

Tăng cường vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy Đảng và chính quyền, xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt; gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả thực hiện; đưa các chỉ tiêu liên quan vào nghị quyết, chương trình công tác hằng năm của từng cấp, từng ngành.

Hoàn thiện cơ chế, chính sách mang tính đặc thù cho Thành phố Huế. Tập trung nghiên cứu, đề xuất cơ chế thí điểm về khu công nghệ cao, trung tâm đổi mới sáng tạo gắn với Đại học Huế và Bệnh viện Trung ương Huế; xây dựng chính sách ưu đãi đủ mạnh để thu hút doanh nghiệp công nghệ, các nhà khoa học, chuyên gia trong và ngoài nước.

Về nội dung này, cần đặt biệt quan tâm đến cơ chế chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, xây dựng Đề án cụ thể hoá chính sách hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng mạnh mẽ KHCN, ĐMST và CĐS trên địa bàn TP Huế theo Nghị định mới của Chính phủ triển khai Luật KHCN và ĐMST và Luật CĐS vừa mới ban hành. Đồng thời các ngành tăng cường các đề án phát triển KTXH gắn với đột phá phát triển KHCN ĐMST và chuyển đổi số; như Đề án phát triển các khu nông nghiệp công nghệ cao; Đề án phát triển sản phẩm dược liệu; Đề án sản phẩm công nghiệp văn hoá…

Ưu tiên đầu tư phát triển hạ tầng số và dữ liệu số theo hướng đồng bộ, hiện đại. Phát triển hạ tầng băng rộng tốc độ cao; xây dựng và khai thác hiệu quả các nền tảng dữ liệu dùng chung; nâng cấp Trung tâm IOC phục vụ quản trị đô thị thông minh, du lịch thông minh, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa Huế.

Đối với nội dung này, cần tiếp cận các nhà đầu tư phát triển các trung tâm dữ liệu gắn với khu công nghệ cao tại Huế.

Đại biểu dự Hội thảo chụp ảnh lưu niệm

Phát triển nguồn nhân lực khoa học, công nghệ và chuyển đổi số chất lượng cao. Triển khai hiệu quả các đề án đào tạo, bồi dưỡng nhân lực công nghệ cao; chú trọng đào tạo kỹ năng số, tư duy đổi mới sáng tạo cho cán bộ, công chức, viên chức; gắn đào tạo với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp và xã hội.

Cần phát triển các Viện, Trường thuộc ĐH Huế gắn với Chương trình hành động thực hiện NQ71 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Như phát triển Viện CNSH, Thành lập Đại họ Kỹ thuật và Công nghệ… nhằm đạo tạo nguồn nhân lực cho các ngành công nghệ chiến lược.

Thúc đẩy mạnh mẽ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong doanh nghiệp. Hỗ trợ doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, tiếp cận công nghệ mới; khuyến khích thương mại hóa kết quả nghiên cứu; phát triển các mô hình khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với lợi thế đặc thù của thành phố Huế.

Xem xét đầu tư Trung tâm đổi mới sáng tạo trên cơ sở tái cơ cấu Viện Nghiên Cứu Phát triển, hỗ trợ các mô hình hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo tư nhân phát triển…

Với quyết tâm chính trị cao, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự đồng thuận của Nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp, tin tưởng rằng Thành phố Huế sẽ triển khai ngày càng hiệu quả Nghị quyết số 57-NQ/TW, tạo đột phá trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, góp phần xây dựng Thành phố Huế phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.

Thu Hà