Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in lâu nay luôn coi việc thúc đẩy tiến trình ngoại giao hòa bình với Triều Tiên là một di sản cần đạt được. Và sau nhiều tháng bế tắc trong các cuộc đàm phán về vấn đề hạt nhân của Triều Tiên, nhiệm kỳ của ông Moon Jae-in đang chứng kiến thời khắc quan trọng, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un sẽ gặp nhau lần thứ hai vào tuần tới tại Hà Nội.

Nuôi hy vọng

Hãng tin AP cho biết, là một người theo tư tưởng tự do, khi nhậm chức tháng 5.2017, ông Moon khao khát đạt được bước đột phá để có thể tiếp tục cải thiện quan hệ với người láng giềng phía Bắc. Tuy nhiên, nỗ lực này đang bị ảnh hưởng bởi các lệnh trừng phạt cứng rắn mà Mỹ đặt ra với Triều Tiên. Những người ủng hộ Tổng thống Moon hy vọng, tiến triển trong hội nghị thượng đỉnh sắp tới sẽ giúp giảm nhẹ một phần lệnh trừng phạt để hai miền có thể tiếp tục các dự án kinh tế chung đã bị hoãn thời gian trước. Tuy nhiên, hiện vẫn khó đoán nhà lãnh đạo Kim Jong-un đã sẵn sàng từ bỏ chương trình hạt nhân hay chưa và Washington có tiếp tục coi áp lực kinh tế là hình thức đòn bẩy tốt nhất đối với Bình Nhưỡng hay không. Nếu các cuộc đàm phán không thành công, ông Moon có thể đối mặt với tình huống khó xử: Xích lại Triều Tiên hay tham gia một chiến dịch gây áp lực khác do Mỹ dẫn đầu?

Tổng thống Moon Jae-in trong nhiệm kỳ của mình đã rất ưu tiên cải thiện quan hệ song phương với Triều Tiên. Theo ông, điều đó sẽ giúp thúc đẩy tiến trình đàm phán về vấn đề hạt nhân giữa Washington và Bình Nhưỡng. Chiến lược của ông Moon dựa trên di sản của các cựu Tổng thống Kim Dae-jung và Roh Moo-hyun. Dưới “Chính sách Ánh dương” của họ, hai quốc gia đã có các cuộc gặp thượng đỉnh vào năm 2000 và 2007. Trong cuộc điện đàm với Tổng thống Trump hôm 18.2, Tổng thống Hàn Quốc cho biết, Seoul sẵn sàng tiến hành các dự án kinh tế liên Triều để khuyến khích các giải pháp giải trừ hạt nhân tiếp theo từ nhà lãnh đạo Kim Jong-un. 
Những lo lắng ở Seoul

Với cuộc bầu cử Quốc hội quan trọng diễn ra vào năm tới, Tổng thống Moon Jae-in không hề muốn có trở ngại lớn nào trong quan hệ liên Triều, vốn đang là điểm mạnh nhất của ông. Dẫu vậy, trong khi ông tập trung vào Triều Tiên, có ý kiến chỉ trích rằng nhiều vấn đề lớn trong nước đang không được điều hành suôn sẻ.

Có thể kể đến sự không hài lòng của khá đông người Hàn Quốc về thị trường lao động suy giảm nhanh chóng. Ước tính có tới 1,22 triệu người dân Kim chi được coi là thất nghiệp trong tháng 1, cao nhất 19 năm qua. Nền kinh tế ảm đạm cũng làm tổn hại nỗ lực của Chính phủ nhằm cải cách các tập đoàn gia đình hùng mạnh, vốn thường bị cáo buộc có hành vi độc quyền và quan hệ với các chính trị gia. Những chia rẽ sâu sắc liên quan đến vấn đề giới tính, tuổi tác và chính trị dường như sắp xuất hiện trước thềm năm bầu cử và chắc chắn sẽ trở thành chủ đề nổi cộm. Uy tín của các chính khách cầm quyền đang giảm vì một loạt vụ bê bối, trong đó có việc bắt giữ một Thống đốc tỉnh thân Tổng thống vì nghi thao túng ý kiến trên mạng trước cuộc bầu cử Tổng thống năm 2017.

Theo Giáo sư chính trị Yul Shin thuộc trường Đại học Myongji tại Seoul, quan hệ liên Triều hiện là điểm thuận lớn duy nhất của Chính phủ Moon Jae-in, nhưng nó có thể nhanh chóng suy yếu nếu kết quả Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ - Triều sắp tới không khả quan.

Số phận của các dự án liên Triều

Hai quốc gia láng giềng những tháng gần đây đã có nhiều biện pháp tích cực tiến lại gần nhau như mở văn phòng liên lạc chung tại thị trấn biên giới Kaesong của Triều Tiên cũng như cam kết đồng tổ chức Thế vận hội Mùa hè 2032. Cả hai đều muốn các lệnh trừng phạt được gỡ bỏ để có thể hồi sinh hai biểu tượng chính của mối quan hệ liên Triều, đó là Khu công nghiệp Kaesong và các tour du lịch của Hàn Quốc được tổ chức tới khu nghỉ mát Núi Kim Cương ở Triều Tiên.

Tại Hội nghị Thượng đỉnh liên Triều lần thứ ba ở Bình Nhưỡng hồi tháng 9 năm ngoái, cả ông Moon lẫn ông Kim đều nhất trí thúc đẩy tiến triển 2 dự án trên. Thậm chí, trong thông điệp năm mới, nhà lãnh đạo Triều Tiên tuyên bố, nước này đã sẵn sàng khởi động lại các dự án “mà không cần bất kỳ điều kiện tiên quyết nào”, đồng thời đưa ra lời kêu gọi quốc gia về sự hợp tác mạnh mẽ hơn giữa hai miền.

Hàn Quốc đã đình chỉ các tour du lịch tới Núi Kim Cương năm 2008 sau khi cáo buộc lính Triều Tiên bắn một du khách Hàn Quốc. Khu công nghiệp Kaesong bị đóng cửa tháng 2.2016 sau vụ thử hạt nhân của Triều Tiên. Sau đó, Seoul không thể khởi động lại các dự án theo lệnh trừng phạt quốc tế, vốn đã tăng cường đáng kể từ năm 2016 khi Triều Tiên đẩy mạnh phát triển vũ khí. Một thỏa thuận tiềm năng trong Hội nghị Mỹ- Triều sắp tới là Bình Nhưỡng đồng ý tháo dỡ tổ hợp hạt nhân chính tại Yongbyon và đóng băng chương trình hạt nhân của mình. Đổi lại, Washington có thể đồng ý thực hiện các bước để khai thông hoạt động liên Triều tại Kaesong và Núi Kim Cương. Như vậy, Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc có lẽ sẽ phải thông qua một nghị quyết hoàn toàn mới về Bình Nhưỡng để các hoạt động kinh tế liên Triều được nối lại.

daibieunhandan.vn