Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro vừa buộc phải ký quyết định cách chức Bộ trưởng Văn phòng Tổng Thư ký Tổng thống Gustavo Bebianno Rocho sau khi truyền thông đưa tin nhân vật này có liên quan tới bê bối tài trợ bất hợp pháp cho chiến dịch tranh cử của đảng PSL cầm quyền. Đây là sự cố đầu tiên trong nội các mới của ông Jair Bolsonaro kể từ khi chính thức nhậm chức Tổng thống hồi đầu năm.

Vì sao nên nỗi?

Được biết, Bộ trưởng Bebianno chính là phụ tá thân cận nhất của ông Bolsonaro, người đã giúp ông giành chiến thắng vang dội trong cuộc đua vào ghế Tổng thống tháng 10 năm ngoái với những tuyên bố sẽ dập tắt tham nhũng, cân bằng hệ thống chính trị và phục hồi kinh tế.

Không giải thích rõ nguyên nhân sa thải nhưng theo phát ngôn viên Văn phòng Tổng thống Otavio do Rego Barros, đây là “quyết định cá nhân” của ông Bolsonaro. Bản thân tân Tổng thống cũng chỉ phát biểu đơn giản rằng, “quan điểm khác nhau về những vấn đề liên quan đã dẫn đến sự cần thiết phải đánh giá lại”. Dẫu vậy, ông Bolsonaro vẫn công nhận và đề cao vai trò chủ chốt của ông Bebianno trong chiến dịch bầu cử đã giúp ông trở thành Tổng thống. Thực tế, sau khi nhậm chức, nhà lãnh đạo này đã “ghi nhận công ơn” người giúp đỡ quan trọng bằng chức vụ Bộ trưởng bên cạnh mình trong Dinh Tổng thống.

Tuy nhiên, liên minh chặt chẽ đó đã bị phá vỡ sau khi tờ Folha de Sao Paulo đưa tin, đảng PSL được cho là đã đề cử các ứng cử viên giả trong cuộc tổng tuyển cử để chuyển quỹ công sang két riêng. Vụ bê bối càng gây chấn động mạnh sau khi một người con của Tổng thống đương nhiệm công khai gọi Bộ trưởng Bebianno là “kẻ nói dối” trên Twitter.

Ông Bebianno đã phủ nhận mọi liên quan, từ chối từ chức và tìm cách hạ thấp cuộc khủng hoảng. Nhưng sau nhiều ngày làm việc với các quan chức hàng đầu cũng như có cuộc họp căng thẳng với Bebianno hôm thứ 6 tuần trước, Tổng thống Bolsonaro, người luôn cam kết làm trong sạch tham nhũng chính trị, đã ra quyết định sa thải. Người được Tổng thống bổ nhiệm thay thế ông Bebianno là Tướng về hưu Floriano Peixoto Vieira Neto. Như vậy, đây là vị tướng quân đội thứ tám trong Nội các mới gồm 22 thành viên.

Thách thức chờ đón

Có thể nói, cuộc khủng hoảng trên đã phủ một bóng đen lớn và là khó khăn đầu tiên mà Chính phủ non trẻ của ông Bolsonaro phải đối đầu. Chắc chắn, nó sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến việc thông qua các dự luật tâm huyết mà Tổng thống trình Quốc hội trong tuần này, trong đó có dự luật chống tội phạm và đặc biệt là dự luật cải cách hệ thống lương hưu vốn đang không bền vững của Brazil. Thực tế, đây được coi là lời hứa quan trọng nhất mà ông Bolsonaro đưa ra để vực dậy nền kinh tế lớn nhất khu vực Mỹ Latin, bởi nhờ đó nhiệm vụ giải quyết tình trạng thâm hụt ngân sách hiện nay dễ dàng hơn rất nhiều. Được biết, dự luật lương hưu sẽ được trình Hạ viện vào ngày hôm nay và Chính phủ sẽ cần tất cả số phiếu ủng hộ có thể nhận được. Hiện đảng cầm quyền PSL và đảng đối lập PT là hai đảng lớn nhất trong Quốc hội.

Uy tín của Tổng thống Bolsonaro càng trở nên lung lay khi mà trước đó ông đã phải chịu búa rìu thiên hạ xung quanh những nghi ngờ về các giao dịch tài chính bất hợp pháp liên quan đến con trai ông là Thượng nghị sĩ Flavio. Vụ án liên quan đến con trai Tổng thống Brazil vỡ lở vào cuối năm ngoái khi các nhà điều tra phát hiện khoảng 1,2 triệu real, tương đương 320.000 USD, đã được chuyển vào và rút ra khỏi tài khoản ngân hàng của ông Fabrício Queiroz, vốn là lái xe của ông Flavio năm 2017. Trong số các giao dịch này, có khoản thanh toán cho bà Michelle, Phu nhân Tổng thống. Hồi giữa tháng 1 vừa qua, theo yêu cầu của Flavio, một thẩm phán Tòa án Tối cao đã đình chỉ điều tra tài chính đối với phụ tá của ông. Ngoài bê bối trên, nhiều người còn tỏ ý không hài lòng rằng, con trai Tổng thống dù không có vị trí chính thức trong chính quyền nhưng lại tham gia các cuộc họp Nội các, thay mặt Tổng thống trên phương tiện truyền thông xã hội và góp ý kiến trong bổ nhiệm nhân sự…

Tác động của vụ sa thải ông Bebianno chưa dừng ở đây khi thị trường chứng khoán giảm 1,04% hồi đầu tuần và đồng real của Brazil giảm thêm giá trị. Điều đó càng khiến cho gánh nặng thách thức mà tân Tổng thống phải đối mặt càng nặng thêm. Còn nhớ, trong cuộc bầu cử năm ngoái, nhiều cử tri đã kỳ vọng “vị thuyền trưởng mới” sẽ tìm lại sức sống cho nền kinh tế Brazil sau 5 năm khủng hoảng, trì trệ, với món nợ công lên tới cả nghìn tỷ USD, chiếm 84% GDP. Thậm chí, trong khi thị trường chứng khoán toàn cầu đã lao đao thời gian đó, thị trường chứng khoán tại quốc gia Nam Mỹ này đã tăng tới 13%, thể hiện niềm tin lạc quan của nhà đầu tư vào khả năng điều hành của ông Bolsonaro. 

daibieunhandan.vn