Cho ý kiến về dự thảo hai Nghị quyết, đa số thành viên của UBTVQH tán thành việc xây dựng 2 Nghị quyết vì đây là hai nghị quyết quan trọng. Nghị quyết về tiêu chuẩn và phân loại đơn vị hành chính quy định chi tiết thi hành Luật Tổ chức chính quyền địa phương; Nghị quyết về phân loại đô thị quy định chi tiết thi hành Điều 140 Luật chính quyền địa phương sửa đổi, bổ sung Điều 4 về phân loại đô thị của Luật quy hoạch đô thị.

Trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu dự thảo Nghị quyết về tiêu chuẩn và phân loại đơn vị hành chính, dự thảo Nghị quyết về phân loại đô thị, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Phan Trung Lý cho biết, dự thảo Nghị quyết về tiêu chuẩn và phân loại đơn vị hành chính đã được chỉnh lý lại, xếp thứ tự các tiêu chí phân loại đơn vị hành chính theo đúng quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương. Theo đó, việc phân loại đơn vị hành chính dựa trên các tiêu chí: quy mô dân số, diện tích tự nhiên, số đơn vị hành chính trực thuộc, trình độ phát triển kinh tế- xã hội và các yếu tố đặc thù.

Dự thảo Nghị quyết đã được chỉnh lý theo hướng áp dụng phương pháp tính điểm. Trước băn khoăn của một số thành viên UBTVQH về phương pháp tính điểm, Chủ nhiệm Phan Trung Lý cho biết, đây là phương pháp hiện nay đang áp dụng để thực hiện việc phân loại đơn vị hành chính. Áp dụng phương pháp này sẽ không gây xáo trộn lớn trong việc phân loại các đơn vị hành chính so với hiện hành; đồng thời vẫn bảo đảm đổi mới trong công tác phân loại đơn vị hành chính các cấp phù hợp với từng loại đơn vị hành chính ở nông thôn, đô thị và hải đảo. Theo đó, tổng điểm tối đa của 5 tiêu chí là 100 điểm; đơn vị hành chính nào (cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã) đạt tổng số từ 75 điểm trở lên thì được phân loại I; đơn vị hành chính nào đạt tổng số từ 50 điểm đến 75 điểm thì được phân loại II; đơn vị hành chính nào đạt tổng số dưới 50 điểm thì được phân loại III.

Đối với dự thảo Nghị quyết phân loại đô thị, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Phan Trung Lý cho biết, dự thảo Nghị quyết đã cụ thể hóa 5 tiêu chí phân loại đô thị theo hướng quy định rõ các tiêu chuẩn của tiêu chí về trình độ phát triển kinh tế- xã hội; trình độ phát triển cơ sở hạ tầng và kiến trúc cảnh quan, hình thành nhóm các tiêu chuẩn đánh giá về hệ thống  hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật thiết yếu và nhóm tiêu chuẩn về vệ sinh môi trường, trong đó trọng tâm xem xét, đánh giá về việc xử lý nước thải, chất thải sinh hoạt trong khu công nghiệp; giải pháp chống ngập, phát triển cây xanh đô thị.

Phát biểu tại Phiên họp, Phó Chủ tịch QH Uông Chu Lưu nêu rõ, đây là 2 nghị quyết quan trọng, bởi đây là cơ sở pháp lý để chúng ta xác định đơn vị hành chính và kim chỉ để phân loại đơn vị hành chính và phân loại đô thị. Việc phân loại hành chính và phân loại đô thị liên quan đến mục tiêu rất lớn để quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, liên quan đến chế độ chính sách…Vì xác định đây là vấn đề hệ trọng nên UBTVQH đã cho ý kiến 2 lần, UBTVQH cũng yêu cầu các cơ quan nghiên cứu rất kỹ các văn bản pháp luật hiện hành. Trong quá trình thực hiện, lấy ý kiến của các tỉnh, thành phố trong toàn quốc để bảo đảm tính khả thi để bảo đảm được tính thống nhất, bảo đảm cải cách thủ tục hành chính theo tinh thần đổi mới theo Nghị quyết trung ương và cải cách hành chính của Chính phủ. 

Về băn khoăn sau khi Nghị quyết này ra đời thì các địa phương xin thành lập mới, chia tách, điều chỉnh địa giới hành chính sẽ làm cho đơn vị hành chính của chúng tăng lên, Phó chủ tịch QH Uông Chu Lưu cho rằng, chúng ta đã có Hiến pháp, Luật Tổ chức chính quyền địa phương đã phân định thẩm quyền để điều chỉnh đơn vị hành chính. Theo đó, QH điều chỉnh đơn vị hành chính cấp tỉnh, UBTVQH điều chỉnh đơn vị hành chính dưới cấp tỉnh. Vì vậy, khi điều chỉnh thì UBTVQH căn cứ vào Nghị quyết này thực hiện để bảo đảm chặt chẽ.

Với đa số tán thành, UBTVQH đã thông qua dự thảo Nghị quyết về tiêu chuẩn và phân loại đơn vị hành chính; Nghị quyết quy định về phân loại đô thị.

Đại biểu nhân dân