Trước thềm nhiệm kỳ mới với 2/3 số đại biểu mới tham gia QH lần đầu thì những thông tin đưa ra tại Hội nghị do Ban Công tác đại biểu - UBTVQH tổ chức là cần thiết, kịp thời và hữu ích, góp phần thiết thực giúp những người vừa trúng cử ĐBQH Khóa XIV có thêm kỹ năng cũng như sự vững tin hơn trước khi bắt đầu với vai trò, trách nhiệm, vinh dự mới: Người đại biểu của nhân dân.

Không thể im lặng

Đã là ĐBQH, không thể im lặng! Bởi, cử tri đã trao gửi niềm tin và sự kỳ vọng thông qua lá phiếu bầu, chọn ra người thay mặt mình tham gia QH. Vậy nên, một nghị trường luôn thấm đẫm và vang vọng tiếng dân là mong mỏi và đòi hỏi của cử tri đối với những người đại biểu của mình. Báo chí là một kênh để chuyển tải tiếng nói, quan điểm, chính kiến của đại biểu tới không chỉ những người đã tín nhiệm bầu ra mình. Mong muốn và trách nhiệm là vậy. Nhưng không phải đại biểu nào, nhất là những đại biểu mới tham gia QH lần đầu đã có thể đủ bản lĩnh, kỹ năng và sự tự tin ngay để nói trong nghị trường trước không chỉ gần 500 ĐBQH. Và một trong những kỹ năng mà không ít đại biểu cần thời gian để tiếp cận đó là sự giao tiếp với báo chí. Thực tế ở nước ta, do đặc thù của tổ chức và hoạt động của QH, các ĐBQH chưa có bộ phận giúp việc chuyên môn về quan hệ công chúng, báo chí, truyền thông. Do vậy, ĐBQH muốn nói và muốn trả lời báo chí phải thực sự là những đại biểu có tầm, có dũng khí, sẵn sàng dấn thân, không ngại va chạm để nói lên tiếng nói, nguyện vọng chính đáng của cử tri. Không quá khó để kể ra những đại biểu có sức thuyết phục với báo chí và cử tri như ĐBQH Lê Như Tiến (Khóa XII, XIII), ĐBQH Nguyễn Minh Thuyết (Khóa XI, XII), ĐBQH Trần Du Lịch (TP Hồ Chí Minh)… với những phát biểu đúng mực, logic, vì lợi ích chung của cử tri và nhân dân.

Còn nhớ, trong nhiệm kỳ trước nữa, khi dư luận đang nóng với vụ việc ở Vinashin, ĐBQH Nguyễn Minh Thuyết khi ấy đã thẳng thắn: Nói những điều này tôi cảm thấy rất đau xót và khó khăn, nhưng chúng ta có xử lý nghiêm vụ việc thì mới thể hiện được sự công minh của pháp luật, hạn chế được những dự án làm ăn phá của bốc trời. ĐBQH Thuyết cũng nêu rõ: Căn cứ vào Hiến pháp, Luật Tổ chức QH, tôi trân trọng đề nghị UBTVQH tổ chức để QH biểu quyết thành lập Ủy ban lâm thời điều tra trách nhiệm của các thành viên Chính phủ trong vụ việc này. Trên cở sở đó, vào thời gian cuối kỳ họp bỏ phiếu tín nhiệm Thủ tướng và một số thành viên Chính phủ có liên quan để tạo điều kiện cho công tác điều tra của Ủy ban lâm thời, tôi đề nghị QH tạm đình chỉ chức vụ của các vị cần điều tra.

Hay với ĐBQH Lê Như Tiến, vị đại biểu đã có nhiều phát ngôn gây ấn tượng mạnh với báo chí và cử tri khi đề cập đến nguy cơ nếu không chặn đứng được tham nhũng “quốc nạn sẽ hạ đo ván quốc sách, đã là trọng bệnh thì phải dùng biệt dược chứ không phải chỉ xoa bóp ngoài da”… Đương nhiên, để có được những đề xuất, kiến nghị và phát biểu như vậy, đại biểu phải có sự nghiên cứu nhất định, từ việc tiếp nhận thông tin, chắt lọc, đến việc đối chiếu với các quy định của pháp luật có liên quan. Nói cách khác, muốn nói đúng, nói hay, trước hết đại biểu phải có sự chuẩn bị, nghiên cứu thấu đáo. Và kinh nghiệm cho thấy là đại biểu không nên phát biểu về những vấn đề quá xa với chuyên môn của mình. Đây là một trong những yếu tố mấu chốt làm nên những phát ngôn thuyết phục và xây dựng hình ảnh đẹp của đại biểu trước cử tri và nhân dân.

Phóng viên tác nghiệp

Trả lời ngắn gọn, đi thẳng vào vấn đề

Phát biểu trên nghị trường đã khó, nhưng trao đổi, tương tác với báo chí có lẽ cũng chưa bao giờ là dễ dàng với đại biểu. Thực tế, chưa phải ĐBQH nào cũng có kỹ năng trả lời phỏng vấn báo chí. Theo cựu ĐBQH, nguyên Chủ tịch HĐND TP Hồ Chí Minh Phạm Phương Thảo, đại biểu mong muốn người dân hiểu rõ hơn về mình thông qua báo chí, hoặc đưa tiếng nói của mình, của người dân nhằm tác động vào quá trình ban hành, sửa đổi, bổ sung chính sách, thúc đẩy sự phát triển của đất nước thì không thể né tránh tiếp xúc với báo chí. Khi tiếp xúc với báo chí, đại biểu nên chuẩn bị tâm thế chủ động, tránh trả lời trong tình huống bị động. Người đại biểu cần biết ai phỏng vấn và nội dung phỏng vấn là gì?

Trong quá trình trả lời phỏng vấn, ĐBQH phải nắm chắc nội dung câu hỏi, trả lời ngắn gọn, ghi nhớ ý chính, tránh cầm giấy để đọc những nội dung đã chuẩn bị sẵn. Bình tĩnh chọn cách diễn đạt tốt nhất, ngôn ngữ giản dị, dễ hiểu, chia sẻ quan điểm thông tin, tự nhiên, nhìn thẳng vào ống kính máy ảnh, máy quay hoặc người phỏng vấn mình. Cùng quan điểm, ví lời nói như viên đạn đã bắn ra, không rút lại được, một số phóng viên tham dự Hội nghị cho biết, trên thế giới từng có không ít chính khách phải rời ghế nghị trường vì lời nói làm tổn thương cử tri và công chúng. Vậy nên, để đủ bản lĩnh nói trước nghị trường đã là một sự cố gắng, rèn luyện, nhưng nói như thế nào cũng là vấn đề cần quan tâm. Làm đại biểu đại diện cho tiếng nói, nguyện vọng của nhân dân thì không thể không nói. Vấn đề là lựa lời để nói đúng, nói trúng và thuyết phục.

Đại biểu nhân dân